دانلود پایان نامه درمورد معاونت در جرم در حقوق کیفری

دانلود پایان نامه درمورد معاونت در جرم در حقوق کیفری

مرداد ۲۲, ۱۳۹۵ Off By 92

 

عنوان کامل پایان نامه :

بررسی تطبیقی معاونت در جرم در حقوق کیفری ایران و لبنان

قسمتی از متن پایان نامه :

پيش شرط هاي ذهني معاونت در جرم

صرف جرم بودن عمل مجرم اصلي و وجود ركن مادي معاونت بصورت يكي از صور معينه قانوني، براي مسئوليت معاون كافي نيست. بلكه علاوه براين­ها، لازم است كه معاون در حين ارتکاب عمل، داراي سوء نيت يا قصد مجرمانه نيز باشد. براي اين منظور، شخص معاون بايد بداند كه به­عمل مجرمانه­اي كمك و مساعدت­ مي­نمايد­و بخواهد­كه كمك و معاونت نمايد. لذا دراين فصل ­اجزای­ ركن ­رواني­لازم براي تحقق معاونت در­جرم­مورد­بحث و­بررسي­قرار مي­گيرند:

مبحث اول: علم و اطلاع

درجرايم عمدي، معاون جرم بايد عالماً و عامداً به ميل خود مجرم اصلي را در انجام فعل مجرمانه وتحقق حاصله كمك و ياري كند، به همين مناسبت قانونگذار در تدوين مقررات مربوط به معاونت در همه موارد «علم و عمد» معاون جرم را در تهيه وسايل ارتكاب جرم و يا تسهيل و يا ساير اقداماتي كه باعث وقوع جرم مي گردد، لازم دانسته است.۱

علم و آگاهي، شامل اين آگاهي در ماده ۴۳ ق.م.ا تصريحاً به قيد «عالماً» در تسهيل وقوع جرم وبا وصف «با علم» در تهيه وسايل و يا ارايه طريق ارتكاب جرم و تلويحاً در ترغيب يا تهديد يا تطميع به ارتكاب جرم و نيز در دسيسه و فريب و نيرنگ در ماده ي مذكور شرط شده است.۲

علم و اطلاع شامل؛ علم به موضوع وعلم به حكم مي­شود؛ لذا ضروري است تا در دو گفتار جداگانه به شرح و توضيح آن­ها بپردازيم:

گفتار اول: علم به حكم

در بحث معاونت در جرم، لازم است كه معاون از ماهيت مجرمانه عملي كه مباشر اصلي قصد ارتكاب آن را دارد، عالم و آگاه باشد و در صورت جهل به مجرمانه بودن عمل اصلي مسئول نخواهد بود. مثلاً اگر فردي اسلحه شكاري خودش را براي شكار به ديگري قرض بدهد ولي او از آن براي قتل، اخاذي و غيره استفاده كند، فرد قرض دهنده سلاح به عنوان معاون در جرم مسئول نخواهد بود. پس علم به مجرمانه بودن عمل اصلي شرط است.

حال آيا علم به جزئيات جرم اصلي از جمله شيوه­ي ارتكاب زمان يا مكان ارتكاب جرم هويت قرباني جرم، ميزام ضرر و زيان ناشي از جرم و نظاير آنها هم شرط مي­باشد؟ مثلاً شخصي به ديگري اسلحه بدهد تا فرد خاصي را در مغازه اش به قتل برساند، ولي او فرد مورد نظر را نزديك منزلش به قتل مي­رساند. يا فرد سارقي را براي سرقت از مغازه اي در روز شنبه از طريق دادن اطلاعات و ارايه طريق كمك نمايد ولي سارق يكشنبه سرقت نمايد.در اين موارد وضعيت معاون چگونه است؟ به نظرمي­رسدكه آگاهي معاون از جزئيات جرم مورد نظر مباشر، مهم نيست ودرمثال ­هاي بالا،؛عمل معاون بعنوان معاونت در جرم قابل تعقيب و مجازات است.۱ بنابراين براي آنكه شخص، معاون جرم محسوب شود، لازم است از قصد مباشر جرم آگاهي داشته باشد و بداند درصدد ارتكاب عمل مجرمانه مي­باشد.

گفتار دوم: علم به موضوع

معاون علاوه برآگاهي از قصد مجرمانه مباشر اصلي، لازم است تا نسبت به ماهيت عمل خود واقف بوده و بداند عملي را كه انجام مي دهد، در جهت تحقق جرم مورد نظر صورت مي گيرد و مي­تواند از طريق مجرم مورد بهره ­برداري قرار گرفته و او را در رسيدن به هدفش ياري نمايد. بنابراين معاون بايد عالمانه افعالي را با لحاظ اينكه باعث وقوع جرم خواهد شد انجام دهد.

اين آگاهي در ماده ۴۳ ق.م.ا تصريحاً به قيد عالماً در تسهيل ارتكاب جرم و با وصف «با علم» درتهيه­وسايل ويا ارائه طريق ارتكاب جرم وتلويحاً­درترغيب يا تهديد ويا تطميع به ارتكاب جرم و نيز در دسيسه و فريب و نيرنگ در ماده مذكور شرط شده است.۲ بنابراين مقصود از عنصر رواني معاونت درجرم آگاه بودن معاون به كمك و دستياري آزادانه خود با مباشر جرم است. ۳ بنابراين اگرشخصي كارد تيزي را با اين تصور كه براي بريدن گوشت مورد استفاده قرار خواهد گرفت به ديگري قرض دهد و او با اين كارد شخص ثالثي را بكشد، صاحب كارد را، به علت فقدان علم و آگاهي و قصد مجرمانه، قابل مجازات نمي شناسيم.

مطلب مشابه :  تعیین برخورد دیوان بین المللی دادگستری با موضوعات صلاحیتی در دعاوی ترافعی-پايان نامه کارشناسی ارشد

درحقوق لبنان نيز وجود علم وآگاهي جرم شرط و بيان شده است كه معاون جرم بايد نسبت به ماهيت ­اقدام ­خود ­و ­تأثير آن در­ارتكاب جرم­ و ­نيز قدرت آن عمل در كمك و ياري رساندن ­به فاعل­در اجراي هدفش­آگاهي ­داشته ­باشد.۴ ولازم ­است ­که ­در ­ این ­قصد ­علم ­و ­اراده ­وجود ­داشته باشد.۵

علم واراده ازيك طرف با علم معاون به ماهيت رفتار خويش ونيزجرم فاعل و از طرفي با تمايل اراده وخواسته­اش برانجام اين رفتاروآن جرم تحقق مي­يابد. پس لازم است كه معاون به ماهيت رفتارش كه به وقوع جرم كمك مي كند، آگاه باشد، مثلاً بداند آنچه براي فاعل فراهم مي­كند، همان وسيله­جرم است. يعني جهت مساعدت فاعل براي ارتكاب جرم است. اما هرگاه به ماهيت رفتارش يا به جرم مرتبط با آن علم و آگاهي نداشته باشد، معاون در جرم محسوب نمي شود. همانطوركه اگر اعتقاد داشته باشد كه به فاعل ماده غير مجرمانه مي دهد يا سلاحي براي شكار يادفاع شخصي به افراد مي­دهد، ولي فاعل بعداً آن را درجرم قتل يا آزار و اذيت به كار ببرد. ۱ درحقوق ايران ولبنان علم و اطلاع معاون ازنوع جرمي كه قرار است توسط مباشر ارتكاب يابد ضروري است؛ لذا درصورتي كه مباشراصلي جرمي كاملاً متفاوت از نوع جرمي كه مقصود معاون بوده و پيشي بيني مي­كرده است مرتكب گردد، نمي توان معاون را درجرمي كه هيچ­گاه به آن راغب نبوده است وگمان نمي­كرده که مساعدت وي بر ارتكاب آن جرم مورد­استفاده قرار گيرد، مجازات نمود.۲

مبحث دوم: قصد مجرمانه

براي اينكه معاون جرم قابل مجازات باشد، بايستي وقتي معاون در جرم، ديگري را از طريق تحريك، ترغيب، تهديد يا تطميع مصمّم  به ارتكاب جرم مي نمايد يا وسايل ارتكاب جرم را تهيه مي­كند و يا طريق ارتكاب جرم را با علم به قصد مرتكب ارائه مي­دهد (همانطور كه در مبحث قبل ذكرشد.) درعمل خود قاصدو عامد باشد، يعني او دانسته وخواسته درارتكاب جرم معاونت كرده باشد. به عبارت ديگر معاون جرم از يك طرف علم و آگاهي داشته باشد كه مباشر جرم در مقام ارتكاب جرم است و عمل او ارتكاب جرم را ميسر مي­سازد و از سوي ديگر خواسته باشد تا به يكي از طرق لازم براي معاونت در جرم، به نتيجه مجرمانه رسيده و جرم واقع شود. مثلاً چنانچه دزدي از طريق سرايدار آپارتماني، ازوضع داخلي­آپارتمان­ها اطلاعاتي كسب كند.وسرایدار بدون علم وآگاهی از قصدسؤال­کننده، جواب­هایی به او بدهد که درنتیجه براثرراهنمایی­های مزبور، دزد موفق به سرقت شود، نمی‌توان دربان را (هرچند ­که راهنمایی او مقرون به بی احتیاطی بوده) معاون جرم­ سرقت ­ارتکابی دانست.زیرا طبق­بند­۳ ماده­ی ۴۳ ق.م.ا تسهیل وقوع جرم باید عالماً عامداً باشد.۳

قصد مجرمانه معاون مبتنی برتقصیرعمدی واراده­ی مشارکت عمدی دراعمال مجرمانه مباشر اصلی است.دربیشترموارد قصدمجرمانه­معاون،­نتیجه تفاهم وتبانی قبلی با مباشراست وگاهی نیزتفاهم وتبانی منحصراً در­لحظه­ی ارتکاب­جرم تحقق پیدا می‌کند به هرحال رفتار معاون جرم و مباشر اصلی جرم باید هماهنگ و به منظور نیل به نتایج مجرمانه باشد.۴

لزوماً مشارکت عالمانه در جرم اقتضاء می‌کند که نخست بین قصد معاون و افعالی که مباشر اصلی جرم مرتکب می‌شود وحدت کامل وجود داشته باشد. این خواست درتبصره ماده ۴۳ق.م.ا، با این عبارت که: « برای تحقق معاونت درجرم وجود وحدت قصد شرط است» منعکس می‌شود. ۱

درحقوق لبنان نیز وجود قصد مجرمانه در جرم شرط ضروری تحقق معاونت در جرم می باشد.

حال با توجه به مطالب بیان شده در حقوق کیفری جا دارد تا به بررسی دیدگاه های مختلف ناظر بر قصد مجرمانه (گفتار اول) و نیز بیان وحدت قصد معاون و مباشرجرم (گفتار دوم) پرداخته شود :

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد: سنجش صلاحیت در رسیدگی به موضوع حقوقی

گفتار اول: بررسی دیدگاه­های مختلف ناظر برقصد مجرمانه

آیا برای تحقق معاونت در جرم، علاوه برعلم واطلاع معاون، وجود قصد مجرمانه بین معاون و مباشر ضروری است یا صرف علم و اطلاع برقصد مباشر کفایت می‌کند؟ درخصوص این سؤال دو دیدگاه مطرح است؛­یکی­دیدگاه عدم­اشتراط­قصد­مجرمانه­و­دیگری­اشتراط­قصد­مجرمانه­که­به بررسی هریک خواهیم پرداخت:

بند اول:دیدگاه عدم اشتراط قصد مجرمانه

«مشهورفقها از آن جمله شیخ طوسی، علامه­حلی، محقق ثانی، اردبیلی­صاحب حدائق و صاحب ریاض وامام خمینی­(ره) برای تحقق معاونت، صرف علم واطلاع برقصد شخص مباشر را کافی می‌دانند؛ اعم از آن که معاون از انجام مقدّمات حرام، قصد اعانه داشته باشد یا خیر؟

این دسته از فقها برای توجیه نظریه خود به عموم آیه شریفه«و لاتعاونوا علی الاثم والعدوان» و اطلاق روایاتی به شرح زیر تمسک می‌جویند :

  • روایت ابن اُذینه از امام صادق(ع) « کتبت الی أبی­عبدالله(ع) أسأله عن رجل له خشب فباعه ممّن یتخّذه صلباناً، قال:لا»یعنی به امام­صادق(ع) نوشتم ودر مورد مردی که چوب دارد وآنها را به کسی می‌فروشد که ازآن صلیب درست می‌کند،حکم مسئله را سؤال کردم، امام (ع) فرمود:خیر(چنین معامله را انجام ندهد.)
  • وروایت عمروبن­حدیث­«عن التوت أبیعُه مِمّن یَصنَعُ الصلیبَ او الصَّنمَ ؟ قال:لا»­یعنی­ازامام­صادق­(ع) در مورد درخت توتی که آن را به کسی که ازآن صلیب یا بت می‌سازد، سؤال کردم وحکم مسئله را پرسیدم، امام فرمود، نه جایز نیست.۲

بنابراین در ارتباط با شرطیت قصد گروهی از فقهای امامیه، صرف علم معین در حرمت اعانت را برای تحقق معاونت در جرم کافی می‌دانند ولو اینکه قاصد تحقق اثم نباشد.۳

البته مقصود از«وحدت قصد»این نیست که بین معاون و مباشر اصلی جرم؛ لزوماً توافق پیشینی­ویا مواضعه بر ارتکاب جرم پدید آمده باشد بلکه همین اندازه که معاون، مباشر جرم اصلی را قاصد بداند یا او را قاصد بسازد و در جهت این قصد به او یاری رساند وحدت قصد میان این دو به وجود آمده است. برای مثال؛ اگر ناظری در اثنای زد و خورد بین دو نفر چاقویی درکف یکی از طرفین دعوا بگذارد که دیگری را با این وسیله مجروح کند، عمل اومعاونت درایراد ضرب وجرح محسوب می‌شود،حتی­اگر پیش از آن هرگز ضارب را ندیده و نشناخته باشد.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

سؤال اين است كه اصولاً چرا چنين فردي مجرم شناخته شده است؟ مصاديق لازم به منظور تحقق معاونت درجرم در قوانين جزايي دو كشور ايران و لبنان چه مواردي است؟ آيا اين مصاديق منحصر به موارد تعيين شده قانوني است؟ رفتار مادي لازم جهت تحقق معاونت در جرم در اين دو نظام كيفري صرفاً به شكل فعل مثبت است يا ترك فعل نيز مي تواند مصاديق معاونت محسوب گردد؟ آيا مسئوليت معاون نشات گرفته­ازمسئوليت مباشرجرم است يا بايستي براي آنچه عملاً انجام داده است مجازات شود؟ براي توجيه مسئوليت كيفري معاون جرم ارتكاب چه مقدار فعل از سوي كمك كننده ضروري است؟آيا وجود توافق قبلي يا هدف مشترك، شرط تحقق نهاد مزبور دراين دو نظام كيفري است؟ هرگاه توافق قبلي ياهدف مشترك وجود نداشته باشد ولي متهم (معاون) اتفاقاً درصحنه جرم حاضر باشد وضعيت چگونه خواهد بود؟ با توجه به مطالب فوق سؤال­هاي اصلي تحقيق عبارتند از:

۱- آيا بزه معاونت در جرم بزه عاريتي است يا جرم مستقل محسوب مي­گردد؟

۲-آیا معاونت در جرم در رابطه سببیت بین رفتار معاون و جرم ارتکابی توسط مباشر لاجرم بایست مستقیم باشد؟

۳- آیا معافیت مباشر جرم از مجازات در هر صورت موجب معافیت معاون نیز خواهد بود؟

۴- آیا معاونت در جرم از طریق ترک فعل نیز ممکن خواهد بود؟

۵- مصادیق قانونی معاونت در جرم به نحو حصر است یا تمثیل؟

۶- آیا علم و آگاهی معاون از قصد مجرمانه مباشر برای تحقق رکن روانی معاونت در جرم کفایت می کند یا علاوه بر آن قصد مجرمانه معاون نیز ضروری است؟

 متن فوق بخش هایی از این پایان نامه بود

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد

می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان : بررسی تطبیقی معاونت در جرم در حقوق کیفری ایران و لبنان  با فرمت ورد