علل  مشروطی دانشجویان

علل مشروطی دانشجویان

مرداد ۲۰, ۱۳۹۷ Off By 92

مشروطی

مشروطی شرایطی است که در آن دانشجو در یک نیم سال تحصیلی  نمره ای کمتر از نمره معیار کسب می کند که این نمره معیار در مقاطع مختلف تحصیلی دانشگاهی متفاوت می باشد. چنان که در مقطع کارشناسی معدل معیار ۱۲ می باشد که اگر میانگین نمرات دانشجو در یک ترم تحصیلی کمتر از آن باشد، مشروط به حساب می آید. این نمره معیار در مقطع کارشناسی ارشد ۱۴ و در مقطع دکتری ۱۶  می باشد(آیین نامه آموزشی، ۱۳۷۶).

هر دانشجویی که در یک ترم تحصیلی مشروط شود، در ترم تحصیلی بعدی با محدودیت اخذ واحد های درسی روبرو می شود.

 

۲-۴-۱-علل مشروطی

مطالعات و پژوهش هاي متعدد حكايت از آن دارند كه تنوعي از عوامل مي تواند به افت تحصيلي و مشروطی دانشجویان منجر شود. در برخي از تحقيقات اعتياد به مواد مخدر، عوامل شخصيتي، انگيزه و علاقه، احساس رضايتمندي، احساس تنهايي، انتظار موفقيت و شرايط خانواده بر ميزان موفقيت تحصيلي در دانشگاه ها تاثير داشته است.

در بين عوامل مورد بررسي از نظر روش هاي تدريس اساتيد از نظر دانشجويان بين نمره نظرات دانشجويان مشروط و غیر مشروط اختلاف معناداري وجود داشت. همچنين اختلاف معناداري از جهت خصوصيات فردي بين دانشجويان مشروط شده و مشروط نشده مشاهده گرديد (هزاوه ای[۱]، ۲۰۰۶). ولی به طور کلی  با یک رویکرد جامع می توان  عوامل مهم و تاثیر گذار بر افت عملکرد تحصیلی و مشروط شدن دانشجویان را در قالب سه دسته  از عوامل فردی، درون سازمانی و برون سازمانی، مطرح و مورد مطالعه قرار داد.

 

۲-۴-۱-۱-عوامل فردی

فهرستی از عوامل و مولفه های مختلف به عنوان عوامل فردی موثر بر افت تحصیلی و مشروط شدن یک دانشجو وجود دارد که هرکدام از آنها به نوبه خود تاثیر گذارند که در زیر به بررسی برخی از آن عوامل بر اساس تحقیقات انجام شده می پردازیم.

     الف. هدف:  داشتن هدف و مخصوصا هدف هایی که بر اساس واقعیت باشد در هر زمینه ای و مخصوصا در زمینه تحصیلات باعث می شود انسان برای رسیدن به آن اهداف تلاش کند و در جهت رسیدن به آنها نیروی مضاعفی بگیرد. اگر هدف را نتیجه مطلوبی بدانیم که رفتار افراد در جهت آن هدایت می شود، می توانیم بگوییم که داشتن اهداف روشن و عینی باعث می گردد که فراگیر برای رسیدن به آن برنامه ریزی کند و به اقدامات و فعالیت های خود جهت خاصی بدهد (بیابانگرد، ۱۳۸۰).

     ب. انگیزش:  شواهد پژوهشی موید این نکته است که بین انگیزش و یادگیری رابطه قوی مثبت و معناداری وجود دارد چنانچه پژوهش حسن آبادی و همکاران (۱۳۹۱) نشان دهنده این امر می باشد که انگیزش بالای دانشجویان یکی از عوامل پیش بینی کننده عملکرد تحصیلی آنها در دانشگاه می باشد. برخی از پژوهش های دیگر نیز نشان داده است که معمول ترین علت ترک تحصیل و مشروطی دانشجویان در پسران بی علاقگی و عدم داشتن انگیزه است (حسن آبادی و همکاران، ۱۳۹۱).

   ج. هوش: یکی از عواملی که بر عملکرد تحصیلی تاثیر گذاری آن گزارش شده است، هوش می باشد. چنانچه بر اساس گزارش برخی پژوهش ها مشخص شده است که حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از موارد افت عملکرد تحصیلی ناشی از کیفیت هوش می باشد. و با هوش بودن یکی از ویژگی های دانشجویان موفق بوده است (حسن آبادی و همکاران، ۱۳۹۱).

مطلب مشابه :  بیماری ­های که با نوروفیدبک درمان می شوند

 د. اضطراب امتحان: امتحان و ارزشیابی در شکل مطلوب خود ناظر بر جمع آوری اطلاعات به منظور اتخاذ تصمیمات درست و واقع بینانه در فرایند یاددهی و یادگیری است. ولی عملا آنچه که در صحنه نظام آموزشی و در روند فعالیت های یادگیری و یاددهی ملاحضه می شود، تبدیل جریان امتحان و ارزشیابی به فعالیتی نتیجه گرا، کمیت مدار و بالطبع اضطراب زا و ناخوشایند برای فراگیران است. به همین خاطر برخی پژوهشگران معتقدند که نگرانی و اضطراب از نتیجه امتحان و ارزشیابی می تواند بر افت تحصیلی و مشروطی دانشجویان تاثیر گزار باشد (رودباری، احمدی، عبادی فرد، ۱۳۸۹).

   ه: عزت نفس: عزت نفس علاوه بر اینکه  جزئی از سلامت روانی فراگیران را تشکیل می دهد، با پیشرفت تحصیلی وی نیز ارتباط دارد. مطالعات متعدد نشان داده است که بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی همبستگی قابل توجهی وجود دارد با این حال ماهیت خاص این ارتباط قابل بحث است. از یک سو عزت نفس قوی بر پیشرفت تحصیلی کمک می کند و از جهت دیگر نیز همین پیشرفت تحصیلی بر شکل گیری و تقویت عزت نفس منجر می شود (ریسونر[۲]،۲۰۰۴). لذا می توان گفت که یک رایطه دوسویه قوی بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی وجود دارد.

و: عوامل روانی: یکی از مهمترین عوامل موثر بر عملکرد تحصیلی دانشجویان، ویژگی های روانی آنهاست. در این زمینه باستین و دنیلستون (۲۰۰۵) بر این باورند هر فرد برای ورود به اجتماع و در نتیجه رویارویی با موقعیت های گوناگون و افراد مختلف به ابزار هایی مانند ساختارهای روانی و ویژگی های شخصیتی مجهز است. این ساختارهای روانی نه تنها باعث تاثیر عوامل مختلفی مانند خانواده، جامعه و همسالان قرار دارند، بلکه این عوامل را نیز تحت تاثیر قرار می دهند. پژوهشگران همواره به تاثیر این مولفه ها بر متغیر های موجود در زندگی افراد مانند عملکرد تحصیلی توجه کردن اند (نقل از داروس، هانزان و سگرینا[۳]، ۲۰۰۸).

۲-۴-۱-۲-عوامل درون سازمانی

  عوامل درون سازمانی به عواملی گفته می شود که فارق از کنترل دانشجویان و یا دانش آموزان می باشد و آنها هیچ نقشی در کنترل این عوامل ندارند.

     الف. معلمان یا اساتید:  ویژگی های حرفه ای و تخصصی آموزگاران نقش مهم و تعیین کننده ای در آموزش دارد و لذا هرگونه اصلاح و پیشرفت در کیفیت آموزش دانشجویان و دانش آموزان به طور مستقیم به کیفیت معلمان بستگی دارد (هزاوهی، فاتحی و شمشیری، ۲۰۰۶ ). بنابر اعلام برخی از پژوهش ها،  در حيطه آموزشی دانشجويان نقش اساتيد مجرب و رفتار اجتماعي اساتيد را در افت تحصيلي و مشروطی مهم بيان كرده اند. مطالعه دارلینگ و هامون[۴](۲۰۰۰) نيز كيفيت مدرس را يكي از مهمترين عوامل موفقيت دانشجويان ذكر نموده است. بنابر پژوهش هزاوه ای و همكاران (۲۰۰۶) نيز روش تدريس مدرسين، شامل عواملي چون تلاش مدرسين در تفهيم مطالب درسي، اثربخشي روش تدريس، تأثيرگذاري روش تدريس، فراگير محور بودن،  كمك آموزشي را تا حدي بر وضعيت تحصيل دانشجويان مؤثر دانسته است. این امر مخصوصا در مکان هایی که با کمبود آموزگاران مجرب وکارآزموده کمتر است کاملا مشهود است و میزان افت عملکرد تحصیلی بیشتر است.

     ب. فضا، امکانات و تجهیزات:  مهمترین و کیفی ترین برنامه درسی و آموزشی نیازمند وجود امکانات و تجهیزات لازم برای اجرای آن برنامه های آموزشی می باشد. تراکم جمعیت در کلاس درس، فشردگی برنامه های درسی، کیفیت کتب درسی، فاصله زیاد محل سکونت با دانشگاه یا مدرسه و مسائل دیگری همه در مشروطی و افت عملکرد تحصیلی دانشجویان و دانش آموزان موثر می باشند. یافته های پژوهش لوگان[۵] در سال ۲۰۰۴ نشان داد که وجود تجهیزات و امکانات رفاهی مناسب تاثیر مثبتی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان دارد.

مطلب مشابه :  راه های درمانی اختلال ocdیا اختلال وسواس جبری

      ج. مشکلات ساختاری: منظور از مشکلات ساختاری یا بنیادی نظام آموزشی، مجموعه تنگناها و دشواری هایی است که متاثر از ناکارآمدی و نارسایی طرح ها و برنامه های درسی و آموزشی است که در بالاترین سطح سلسله مراتبی مدیریتی و توسط سیاسیت گذاران و برنامه ریزان نظام آموزشی و پرورشی طراحی و تدوین می گرد.

۲-۴-۱-۳-عوامل برون سازمانی

این عوامل مجموعه وسیعی از پدیده ها و مولفه های گوناگون خارج از نظام آموزشی را در بر می گیرد که در یک برداشت و تقسیم بندی در این قسمت تحت عنوان عوامل خانوادگی و محیطی بررسی می شوند.

       الف. عوامل خانوادگی:  موریش[۶] (۱۳۸۳) معتقد است پدر و مادری که به آموزش و پرورش، سواد، حسن رفتار و معاشرت اجتماعی بی تفاوت باشند مسلما در موفقیت تحصیلی فرزندان خود تاثیر منفی خواهد داشت (نقل از رودباری، احمدی، عبادی فرد، ۱۳۸۹). بنابراین یکی از عوامل بسیار مهم تاثر گذار بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان و دانش آموزان، وضعیت خانوادگی و اقتصادی- اجتماعی آنها می باشد.

كورنيلوس[۷] و همكاران (۱۹۷۸) به نقل از حسن آبادی و همکاران (۱۳۹۱) در پژوهشي در رابطه با تاثير وضعيت اقتصادي بر روي پيشرفت تحصيلي دانشجويان، بين وضعيت اقتصادي و موفقيت تحصيلي دانشجويان رابطه مثبت و معني داري را بيان كرده اند بدين صورت كه دانشجويان با موقعيت اقتصادي خوب انگيزه تحصيلي بيشتري داشتند و پژوهشگران بيان كردند كه اين نتيجه حاكي از آن است كه اطمينان داشتن از تامين امكانات مادي در ميزان انگيزه تحصيلي موثر است. و همچنین در حيطه اجتماعي و اقتصادي عدم انگيزه اميدوار كننده شغلي و اقتصادي، عدم پايگاه و احترام اجتماعي مرتبط با رشته تحصيلي و عدم كسب امنيت شغلي در آينده مهمترين موارد افت تحصيلي از ديدگاه دانشجويان در اين حيطه است.

       ب. عوامل محیطی: دسته ای دیگر از عوامل برون سازمانی موثر در افت یا پیشرفت تحصیلی دانشجویان یا دانش آموزان به غیر از عوامل خانوادگی، مجموعه شرایط و زمینه های اجتماعی و محیطی   می باشد. این عوامل به ویژه تاثیر منفی خود را در مقطع متوسطه و دانشگاه نشان می دهد درجایی که فراگیران دورنمای نامشخص و نامعلومی از نظر شغلی و حرفه ای برای خود متصور می شوند طبیعتا  علاقه و انگیزش خود را برای تحصیل از دست می دهند. همچنین وقتی مشاهده می شود که در جامعه عامل اصلی برتری و احترام های اجتماعی پول و ثروت می باشد و از سوی دیگر به دست آوردن این مزایا از طریق تحصیلات دانشگاهی زمان بر می باشد در ذهن خود به این نتیجه دست می یابند که ادامه تحصیل برای آنها مضر و اعتبار و نتیجه ای ندارد و همین امر باعث کاهش علاقه و انگیزه آنها برای ادامه تحصیل و افت عملکرد تحصیلی و از آن جمله مشروطی در دانشگاه می گردد (بیابانگرد، ۱۳۸۰).

[۱]. Hazawee

[۲]. Reisonier

[۳]. Dorris,  Hanzan & Segrina

[۴]. Darling & Hamoun

[۵]. Logan

[۶]. Morish

[۷]. Kournilos