منبع پایان نامه درمورد
نمونه برداری، محصولات زراعی، کشاورزی و منابع طبیعی، منابع طبیعی

منبع پایان نامه درمورد نمونه برداری، محصولات زراعی، کشاورزی و منابع طبیعی، منابع طبیعی

دی ۸, ۱۳۹۷ 0 By mitra1--javid

برای کاهش سمیت ضروری است و بقایای گیاه در خاک به دلیل کاربرد ازتوباکتر بوده است (کومار و همکاران، ۲۰۱۰). نتایج تحقیقات زونگ و همکاران (۲۰۰۷) و بلیمو و همکاران (۲۰۰۷) در تلقیح باکتری‌های محرک رشد به کلزا نشان داد که تجمع عناصر سنگین مانند نیکل در بافت‌های گیاهی با تلقیح باکتری کاهش یافت.. کاربرد باکتری‌های افزاینده رشد گیاه در ارتقای بنیه بذر و گیاهچه می تواند بذرها و در نهایت گیاهچه ها و بوته‌های ایجاد شده از آنها را در مزرعه در تحمل یافتن نسبت به تنش های محیطی از جمله تنش خشکی قادر سازد که می تواند به عنوان یک تیمار قبل از بذر کاری پیشنهاد شود (فاگس و آرساک، ۲۰۰۹).

۲-۲-۵- تاثیر بر میکروارگانیسم های دیگر خاک
میکروارگانیسم ها رابطه مثبت و منفی دارند و رابطه خنثی در میان انها نادر است و فقط در تیوری وجود دارد. حالت‌های مختلفی از رابطه میان میکروارگانیسم ها وجود دارد. در رابطه مثبت باکتری‌ها باعث کنترل و کمک یکدیگر برای مصرف مواد غذایی می‌شود و در رابطه منفی یکدیگر را کنترل می کنند تا جمعیت در حد متعادل باقی بماند (امتیازی،۱۳۹۱). اثرات سینرژیستی باکتری‌های محرک رشد بر سایر میکروارگانیسم های خاک توسط بسیاری از محققین گزارش گردید (کوموتا و همکاران، ۲۰۰۹). روابط سینرژیستی باکتری‌های محرک رشد با باکتری‌های آزادزی تثبیت کننده نیتروژن (اصغر و همکاران، ۲۰۰۲) قارچ های میکوریزا (اورلاندو، ۲۰۰۳، و اصغر زاده و صالح راستین، ۱۳۸۹) و باکتری‌های حل کننده فسفات (رستی و همکاران، ۲۰۰۶) به اثبات رسیده است.

۲-۳- محلول پاشی
با نگرشي به روند رو به رشد جمعيت جهان و نياز روز افزون به غذا به منظور افزايش بازده فرآورده‌هاي گياهي و بهبود كيفيت آن‌ها، گرايش براي به كارگيري كودهاي عناصر كم مصرف در ميان كشاورزان رواج يافته است (آلام و رازا، ۲۰۰۴)، اما در ميان دشواري‌هايي كه بر سر راه انجام اين موضوع هست مي توان به آهكي بودن خاك ها، PH زياد و مقدار كم مواد آلي خاك اشاره كرد كه از عوامل عمده ايجاد كمبود در گياهان در كشورهاي در حال پيشرفت و به ويژه ايران مي‌باشند (آيدنياتپ و مارينوا، ۲۰۰۵). روش‌هاي کاربرد کودهاي ریزمغذي براي به دست آوردن بهترین نتیجه بسیار مهم هستند در این میان محلولپاشی برگی یک روش بسیار مناسب براي تغذیه گیاهان است. سویا از دانه‌هاي روغنی سرشار از منابع اصلی روغن خوراکی در جهان است این محصول به دلیل مقادیر زیاد پروتئین در کنجاله براي انسان و دام مصرف غذایی فراوانی دارد، از نظر نیاز به عناصر غذایی از گیاهان به نسبت پرنیاز به عناصري همچون فسفر، گوگرد و روي به شمار می رود (پیرزاد و همکاران، ۱۳۹۲).

۲-۳-۱- کاربرد روی
سویا، ذرت، برنج، حبوبات، سورگوم، مرکبات و درختان میوه بیشترین حساسیت را نسبت به کمبود روي دارند (پهلوان و همکاران، ۱۳۸۴).در كشاورزي متمركز كمبود روي رايج و گسترده است،اين پديده به علت برداشت شديد روي قابل استفاده از منطقه نفوذ ريشه در خاك به وجود مي‌آيد و در مواردي نيز با توجه به اثر مفيد مواد آلي خاك در جذب روي توسط گياه و فرسايش سطحي باعث بروز كمبود روي مي‌شود. از طرفي در خاك هاي آهكي و قليايي، كمبود روي به علت اسيديته بالاي خاك است (خلیلی محله، ۱۳۸۳). در اثر كمبود روي در گياه، به تدريج توقف رشد حاصل مي‌شود و در نتيجه اندام هاي رويشي بويژه برگ به عنوان دستگاه فتوسنتزي دچار مشكل مي شود. در نتيجه اين امر ساخت مواد فتوسنتز هم مختل شده و تشكيل اندام‌هاي زايشي آسيب مي‌بينيد و لذا در جو تعداد دانه در سنبله و وزن د انه رو به كاهش مي‌يابد. بنابراين با آسيبي كه به اجزاي عملكرد وارد مي شود، عملكرد دانه هم كاهش مي‌يابد. كمبود روي در غلات به ويژه، جو، ذرت و برنج شايع است. افزايش روي در مطالعه گراهام و مك دونالد (۲۰۰۰) در گندم نيز تاثير اين عنصر را در بهبود عملكرد دانه و وزن دانه نشان داد. در شرایط کمبود روي و فراوانی میزان فسفر، جذب فسفر افزایش می‌یابد و ممکن است مقادیر سمی فسفر در درون گیاه انباشته شود (توسلی و همکاران، ۱۳۸۹). بنک (۲۰۰۴) بیان داشتند محلول پاشی روي بر سویا باعث افزایش عملکرد دانه، میزان پروتئین و میزان روغن دانه می‌شود. امروزه ثابت شده است که عناصر غذایی کم مصرف در تمامی محصولات زراعی باعث افزایش عملکرد می‌شوند.کمبود عناصر غذایی کم مصرف نیز براي گیاه سویا به عنوان عامل محدود کننده عملکرد مطرح می‌‌باشند (توسلی و همکاران، ۱۳۸۹).
(باییوردي و ممدف، ۲۰۱۰). ز. کاکمک (۲۰۰۸) در گزارشی دیگر معتقد است که افزایش غلظت روي در دانه میتواند موجب افزایش قوه نامیه بذر و استقرار بذر بخصوص در نواحی با کمبود روي شود. بذوري که توانایی جوانه زنی و رویش بالاتري دارند از کیفیت مطلوب تري برخوردارند (پنج تن همکاران، ۱۳۸۹). همچنین در سال ۱۹۷۰ نقش حیاتی و مؤثر عنصر روي را در گیاهان معرفی نمودند و نشان دادند این عنصر در فعالیت آنزیم هاي تولید کننده پروتئین نظیر دهیدروژناز پروتئیناز نقش کلیدي ایفا می نماید۱۳,۱۷)). همچنین این عنصر در بسیاري از سیستم هاي آنزیمی گیاه نقش کاتالیزور و فعال کننده و یا ساختمانی دارد و عنصر روي سنتز پروتئین را افزایش داده و با انتقال اسیدهاي آمینه و کاهش تجزیه و تخریب RNA از تجمع اسیدهاي آمینه در گیاه می کاهد ( ۹). نتایج تحقیقات موجود در زمینه کاربرد عنصر روي حاکی از آن است که استفاده از این عنصر در مراحل مختلف رشدي گیاه سویا می تواند عملکرد گیاه را از طرق مختلف تحت تاثیر قرار دهد . محلو
ل پاشی روي، به دلیل این که میتواند عنصر یاد شده را در اسرع وقت در اختیار گیاه قرار دهد از اهمیت زیادي برخوردار است(آلووی، ۲۰۰۳). لوﭘﺰ و ﻫﻤﻜﺎران (۲۰۰۵) ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ اﻓﺰا ﻳﺶ ﻏﻠﻈﺖ روي ﻣﺤﻠﻮل در ﺧﺎك ﻣﻨ ﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻏﻠﻈﺖ ﻣﻨﮕﻨﺰ در ﺑــﺮگ و رﻳــﺸﻪ ﮔﻴــﺎه ﺷــﺪ. . بنک (۲۰۰۴) با بررسي محلول پاشي روي در مراحل مختلف رشدي سويا بيان داشتند، استفاده از كودهاي حاوي روي حدوداً ۴ تا ۶ هفته بعد از كاشت باعث افزايش تعداد دانه در غلاف گرديده، در حالي كه مقادير مختلف محلول پاشي تأثير معنی داري از لحاظ آماري بر تعداد دانه در غلاف نداشته است محلول پاشي در زمان هشت برگي با افزايش سطح برگ باعث افزايش تشعشع دريافتي گرديده است. از آنجايي كه رابطه بين تشعشع دريافتي با توليد ماده خشك خطي است (كوموديني و همكاران، ۲۰۰۱) وزن خشك برگ نيز افزايش يافته و گياه با پتانسيل بالقوه بالاتري وارد فاز زايشي مي شود، بنابراين گياه پتانسيل بالاتري جهت توليد دانه از خود بروز مي دهد. رز و همكاران (۲۰۰۲) و بنک (۲۰۰۴) نشان دادند كه محلول پاشي روي، در مرحله هشت برگي با افزايش سطح برگ و وزن خشك و طول دوره گلدهي باعث افزايش تعداد دانه در غلاف مي شود.
۲-۳-۲- کاربرد آهن
آهن با ايجاد رشد رويشي مناسب از طريق افزايش تعداد و سطح برگ، مشاركت در فتوسنتز، افزايش ارتفاع و ماده خشك زمينه تشكيل و توسعه اجزاي عملكرد دانه و در نتيجه عملكرد دانه را فراهم مي‌آورد. اگر چه آهن در ساختمان كلروفيل شركت ندارد، كمبود آن موجب كاهش ميزان كلروفيل شده، نهايتاً رنگ سبز برگ‌ها به زردي متمايل مي‌شود كه اين پديده كلروز ناميده مي شود (پين تو و همكاران، ۲۰۰۵). تالوس و همکاران، (۲۰۰۶) اعلام کردند در بسیاري از خاك‌هاي ایران به دلیل بالا بودن ph و فراوانی یون کلسیم(+۲Ca )و منیزیم(Mg2+) حتی با وجود فراوانی برخی عناصر غذایی مانند فسفر و عناصر کم مصرف میزان قابل جذب این عناصر در خاك، کمتر از مقدار لازم براي تأمین رشد مناسب گیاه است(تالوس و همکاران، ۲۰۰۶). همچنین ﻗﺎﺳــﻤﻲ ﻓــﺴﺎﻳﻲ و ﻫﻤﻜــﺎران (۲۰۰۵) ﮔﺰارش ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮد آﻫﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺮﮔﭙﺎﺷ ﻲ، ﻏﻠﻈﺖ ﻣﺲ و ﻣﻨﮕﻨﺰ را در ﻧﺨﻮد ﻓﺮﻧﮕ ﻲ ﻛﺎﻫﺶ داد. با توجه به اين موضوع كه سويا جزء گياهان حساس نسبت به كمبود آهن است و طي تحقيقات بعمل آمده نشان داده شد كه ژنوتيپ هاي مختلف اين گياه براي مصرف آهن خاك كارايي متفاوتي دارند ( Born et al., 2003) .
Whitty و Chambliss در سال ۲۰۰۵ بيان كردند كه مصرف برگي عنصر ريز مغذي آهن باعث افزايش ارتفاع ساقه و در نتيجه عملكرد ماده خشك در ذرت می‌شود. ﻛﻤﺒﻮد آﻫﻦ در ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﺧﺎك ﻫـﺎ با ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺸـﺎﻫﺪه است. ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺧﺎك ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﻤﺒﻮد آﻫﻦ دارﻧـﺪ، داراي PH ﺑﻴﺸــﺘﺮ از ۶ ﻫﺴــﺘﻨﺪ. آﻫــﻦ ﻫﻤﺎﻧﻨــﺪ ﺑﻌﻀــﻲ از ﻋﻨﺎﺻــﺮ ﻏــﺬاﻳﻲ رﻳﺰ ﻣﻐﺬي ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل، ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺤﺮك و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﻣﻲ ﺷﻮد (ﻓﺎﺟﺮﻳﺎ ، ۱۳۷۵). اﻟﺒﺘـﻪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ ﻛﻪ در ﺧـﺎك ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻴﻦ ﻳـﻮن ﻫـﺎی+ OH-/H که از ریشه ﺗﺮﺷﺢ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎ ﺗﻐﺬﻳﻪ آﻫـﻦ در ﮔﻴﺎﻫـﺎن ﻓﺮ‌آﻳﻨـﺪي ﻛـﺎﻣﻼ ﭘﻴﭽﻴﺪه را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣـﻲآورد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎي ﺧـﺎﻛﻲ، ا ز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻛﻠﺴـﻴﻢ ﺧـﺎك ﺑﺴـﺘﮕﻲ زﻳـﺎدي دارد (ﻓﺎﺟﺮﻳﺎ ، ۱۳۷۵). اﻟﺒﺘﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗﺮﺷـﺢ ﻳـﻮن H+ و ﺟﺬب آﻫﻦ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻴﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑـﻪ ﺻـﺪﻣﻪ رﺳـﺎﻧﺪن ﺑـﻪ ﮔﻴﺎه ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد .چون مصرف آهن آﺛﺎر ﻣﺘﻘﺎﺑﻠﻲ ﺑﺮ ﺟﺬب دﻳﮕﺮ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﻳﻲ در ﺑﺎﻓـﺖ ﮔﻴـﺎﻫﻲ دارد. مصرف آهن در سطوح ۲٫۵ ميلي گرم در كيلوگرم در خاك سبب افزايش معني داري در وزن ماده خشك مي گردد ولي در سطوح بالاتر آهن رشد سويا كاهش مي يابد (چاكر الحسيني و همكاران، ۱۳۸۱) .
۲-۳-۳- کاربرد منگنز
منگنز نقش مهمی در سيستم هاي آنزیمی مؤثر در توليد اكسين، سوخت و ساز نيتروژن داشته و باعث افزایش تعداد شاخه فرعی در گیاه گلرنگ می‌شود ( بهاری و همکاران، ۱۳۸۴).
۲-۳-۴- کاربرد همزمان عناصر
مصرف برگي عناصر كم مصرف، تيمار بذرها و مصرف خاكي عناصر ريزمغذي روي و منگنز مي تواند باعث افزايش عملكرد و وزن خشك اندام هاي هوايي ذرت شود ولي بهترين روش در اين بين تلفيق سه روش فوق با يكديگر است ( خوش خبر و ماجدي، ۱۹۹۸). نصرالهي و غيبي (۱۳۷۸) نيز اظهار نمودند مصرف توأم سه عنصر ريزمغذي آهن، روي و منگنز بيش از مصرف تك به تك عناصر فوق مي تواند در افزايش عملكرد دانه و ماده خشك توليدي ذرت مؤثر باشد.(خلیلی محله و رشدی، ۱۳۸۷). در آزمايشي نشان داده شد كه مقدار ماده خشك و عملكرد گوجه فرنگي با تغذيه برگي آهن و منگنز به طور معني داري افزايش مي يابد و بيشترين عملكرد در گياهاني مشاهده شد كه دو بار با روي، منگنز، آهن و مس تغذيه برگي شده بودند (کوسیساکال و یونال ۲۰۰۹). در آزمايشي ديگر تأثير عناصر كم مصرف آهن و منگنز بر كميت و كيفيت گوجه فرنگي مورد مطالعه قرار گرفته و مشاهده شد محلول پاشي آهن و منگنز وزن ميوه، زود رسي و عملكرد ميوه را افزايش مي دهد ( بایوردی، ۱۳۸۵). نور آبادی و همکاران (۱۳۸۸) نیز افزایش وزن خشك بوته را در آفتابگردان در اثر كاربرد عناصر كم مصرف گزارش كردند.
نتایج مطالعات باي بوردي و همكاران (۲۰۰۱) و گرانت و بیلی (۱۹۹۰) نيز حاكی از وجود اثرات مثبت عناصر ریزمغذي مصرفی به صورت محلول پاشی بر درصد روغن دانه در نباتات روغنی می باشد. کن و همکاران (۱۹۹۰) نيز نشان دادند كه محلول پاشی سو
لفات روي و سولفات منگنز سبب افزایش مقدار روغن آفتابگردان می‌شود.

مطلب مشابه :  منبع مقاله درموردعملکرد سازمان، منابع سازمان

فصل سوم

مواد و روش‌

۳- ۱- محل انجام آزمایش
این آزمایش در بهار و تابستان سال ۹۲ ۱۳ در مزرعه پژوهشی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری در شرایط مزرعه‌ای انجام شد. این منطقه دارای طول جغرافیایی ۵۳ درجه و ۴ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۳۹ دقیقه شمالی و در ارتفاع ۱۴ متر از سطح دریا قرار دارد.
۳- ۲- نمونه برداری و تجزیه شیمیایی خاک
قبل از انجام عملیات آماده سازی و اجرای نقشه آزمایش به منظور تعیین وضعیت عناصر غذایی از جمله نیتروژن، فسفر و پتاسیم از عمق ۳۰-۰ سانتی متری خاک نمونه برداری انجام شد که نتایج آن در جدول ۳—۱ آمده است

آهن
منگنز
روی
مس
پتاسیم
فسفر
ماده آلی
ازت کل
هدایت الکتریکی
اسیدیته (ph)
بافت خاک
ذرات خاک
قابل جذب (میلی گرم در کیلوگرم)
درصد (m.mohs/cm)
رس
سیلت
شن
۵۰٫۴۷a
aAA
1.12
3.63
367.3
12.3
3.48
19.3%
1.4
7.5
رس سیلتی
۴۷٫۳
۴۲٫۱
۱۰٫۶
جدول ۳-۱- میانگین نتایج تجزیه خاک مزرعه قبل ازا جرای آزمایش

۳-۲-۱- نیتروژن خاک
میزان نیتروژن کل به روش کجلدال اندازه گیری شد. ابتدا به نمونه خاک مخلوط کاتالیزور، آب مقطر و اسید سولفوریک غلیظ اضافه شد. پس از طی مراحل هضم و تقطیر، به وسیله اسید کلریدریک ۰۱/۰ نرمال تیتراسیون انجام و درصد ازت یک گرم خاک برآورد شد (احیایی و بهبهانی زاده، ۱۳۷۲).

۳-۲-۲- فسفر خاک
فسفر خاک به روش اولسن استخراج شد. در این روش عصاره گیری به وسیله بی کربنات سدیم ۵/۰ نرمال در ۵/۸PH= عصاره گیری شد. سپس با اضافه کردن معرف‌های اسید آسکوربیک، اسید سولفوریک، مولیبدات آمونیوم و آنتیموان تارتارات رنگ آبی نمود و توسط دستگاه اسپکتروفتومتر مدل ۷۰ در طول موج ۷۲۰ نانومتر اندازه گیری شد
۳-۲-۳- پتانسیم تبادلی خاک
در این روش ابتدا خاک با استات آمونیوم عصاره گیری شد. سپس از عصاره مذکور میزان پتاسیم تیادلی توسط دستگاه فلیم فتومتر اندازه گیری شد.

مطلب مشابه :  سازمان تجارت جهاني، موازنه قدرت، حل اختلاف

۳-۲-۴- عناصر کم مصرف
فرم قابل جذب عناصر کم مصرف توسط محلول دی تی پی آ (DTPA) 005/0 مولار به همراه کلرید کلسیم ۰۱/۰ مولار و ۱/۰ مول تری اتانول آمین در ۳/۷Ph= عصاره گیری شد. سپس غلطت آهن، منگنز، روی و مس از عصاره حاصل توسط دستگاه جذب اتمیک قرائت شد ( لیندیسای و همکاران، ۱۹۷۸).
۳-۳- تعیین بافت خاک
بافت خاک از روش هیدرومتری تعیین شد (وسترمن، ۱۹۹۰). در این روش پس از پراکنده نمودن ذرات خاک مقدار نسبی گروه‌های مختلف اندازه ذرات ( درصد شن، سیلت و رس) تعیین شد وسپس با استفاده از مثلث بافت، کلاس بافت خاک مشخص گردید.
۳-۴- طرح آماری
آزمایش به صورت کرت های دو بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با ۳ عامل در سه تکرار در کرت هایی به ابعاد ۷ متر در ۹۶ کرت و زمینی به مساحت ۱۲۰۰ متر انجام شد. عامل اصلی شامل دو رقم سویا، عامل فرعی در ۲ سطح شامل تلقیح و عدم تلقیح با نیتروکسین و عامل فرعی در فرعی ۷ سطح محلول پاشی عناصر ریز مغذی شامل روی، اهن و منگنز و ترکیبی از (روی+ آهن، روی + منگنز، منگنز+ آهن و روی + آهن + منگنز) در نظر گرفته شد.

۳-۴-۱- تیمارهای مورد استفاده
۳-۴-۱-۱- عامل اصلی
A1 رقم ۰۳۳
A2 رقم الیت
۳-۴-۱-۲- عامل فرعی
B1 تلقیح با باکتری
B2 عدم تلقیح
۳-۴-۱-۳- عامل فرعی فرعی
C1 روی
C2 آهن
C3 منگنز
C4 روی+ آهن
C5 روی+منگنز
C6 آهن+ منگنز
C7 روی+آهن+منگنز
C8 شاهد
۳-۵- اجرای