مواد اطلاعاتی کتابخانه دیجیتالی چیست؟

مواد اطلاعاتی کتابخانه دیجیتالی چیست؟

مرداد ۱۶, ۱۳۹۷ Off By 92

مواد اطلاعاتی کتابخانه دیجیتالی

کارکردهای جدید گزینش و فراهم­آوری منابع جدید گزینش و فراهم کردن منابع دانش بشری از نخستین کارکردهای حرفه‌ای کتابداری تلقی می‌شود و کتابداران برای انجام آن اصولی را تدوین کرده‌اند که مبتنی برچند قرن تجربه و دانش است
بدون تردید، این وظیفه در حیطه مستقیم کارکردهای کتابداران متخصص بوده و متولی دیگری ندارد
اکنون که در عصر اینترنت حجم منابع اطلاعاتی و تنوع در اشکال فیزیکی آن­ها نیز بطور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته‌است، حرفه کتابداری می‌تواند با تکیه بر اصول مترقی گزینش و مجموعه­سازی، هم­چنان خدمات سودمند خود را به جامعه در دسترسی به مجموعه‌های کیفی تداوم بخشد که این امر با توجه به شرایط کنونی و با توجه به آشفتگی محیط اطلاعاتی و عدم آشنایی جامعه نسبت به چگونگی شناسایی منابع مناسب بسیار ارزشمند است
استفاده از فن­آوری های جدید به­ویژه پست الکترونیکی و وب سایت برای برقراری تعامل با کاربران و شناسایی نیازهای آنان الزامی است
مجموعه مواد اطلاعاتی کتابخانه‌های تخصصی امروزی حتی با کتابخانه‌های تخصصی دهه گذشته بسیار تفاوت کرده‌است
جلوه‌های گوناگون این تفاوت را می‌توان در فراهم­آوری انواع مواد جدید مشاهده کرد
اکنون بخش مهمی از منابع اطلاعاتی به ویژه منابع مرجع، مانند دایره­المعارف‌ها، انواع واژه­نامه‌ها، اطلس­های جغرافیایی و جز آن و پایگاه­ها اطلاعاتی مانند چکیده­نامه کتابداری و اطلاع رسانی­لیزا[۱] به شکل الکترونیکی منتشر می‌شوند
وجود مجله‌های الکترونیکی و پایگاههایی که متن کامل مقاله‌ها را به صورت الکترونیکی در بردارند و هم­چنین وجود شبکه‌های اطلاع­رسانی پیوسته (آن لاین[۲]) تحولات زیادی را در امر فراهم­آوری مواد موجب شده‌است
کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع­رسانی اکنون با استفاده از انواع شبکه‌های محلی، ملی و جهانی قادرند اطلاعات مورد نیاز مراجعان خود را فراهم­آورند و از سفارش و خرید بسیاری از منابع بی­نیاز گردند، امری که تا چند سال پیش میسر نبود

مطلب مشابه :  وایکینگ‌‌های دیجیتال

کتابدارانی که وظیفه مجموعه­سازی و فراهم­آوری در کتابخانه‌های تخصصی آینده را بر عهده خواهند داشت، باید بتوانند از امکانات پست الکترونیکی ارتباط خود را با کسانی برقرار کنند که در کار انتخاب مواد با کتابخانه همکاری می‌کنند
باید امکان دسترسی پیوسته و همیشگی انتخاب کنندگان را با فهرستهای ناشران و منابع کتابشناختی تجاری مانندبی
آی
پی[۳]، فراهم کرد

تهیه مواداطلاعاتی دیجیتال به طرق زیرانجام می گیرد:

– اسکن و دیجیتال کردن منابع انتخاب شده

– خریداری و یا تهیه منابع موجود به صورت دیجیتال و چندرسانه‌ای

– گردآوری برخی منابع مرتبط با اهداف سازمان از شبکه جهانی وب با رعایت مسائل مربوط به حق مؤلف

– گزینش و تبدیل منابع میکروفرمی موجود در سازمان به صورت دیجیتال

– تهیه برخی منابع مورد نیاز از طریق مبادله با سایر مراکز و کتابخانه‌های داخلی و خارجی(فتاحی،۱۳۷۷)

 

 

۲-۲-۱۲
علل گرایش به کتابخانه­های دیجیتال

فن­آوری اطلاعات با IT به فن­آوری­هایی اطلاق می شود که امکانات لازم برای جمع­آوری، انباشت، پردازش و توزیع اطلاعات فراهم می­کند
محور این فن­آوری، رایانه و ارتباط راه دور است
رایانه­ها اساسا” کار پردازش و انباشت اطلاعات را انجام می­دهند و ارتباطات راه دور، امکان پخش و توزیع این اطلاعات را در سطحی بسیار وسیع فراهم می­سازد
فن­آوری یکی از دست­آوردهای آدمی است که در ایجاد فرهنگ و تمدن بشری نقش مهمی داشته است
هیچ جنبه­ای از زندگی انسان­ها را نمی بینیم که از فن­آوری تاثیر نپذیرفته باشد
کتابخانه­ها از جمله کتابخانه­های تخصصی از این قاعده کلی مستثنی نیستند
خود فن­آوری ساخت کاغذ و چاپ متحرک، مجموعه کتابخانه­ها را به سرعت بی سابقه­ای افزایش داد، این افزایش بر همه جنبه­های کتابداری تاثیر نهاد و عامل مهمی در به­وجود آمدن کتابداری حرفه­ای بود
این مسیر روز به روز در حال تحول و پیشرفت است و جهت آن به سوی افزایش توانایی­های انسان در به دست آوردن دقیق اطلاعات می باشد
فن­آوری رایانه­ای با توجه به این که از توانایی انباشت و آماده­سازی حجم بزرگی از اطلاعات برخوردار بود به کتابخانه­ها راه یافت و مورد استفاده قرار گرفت
جست­وجوی پیوسته در بانک­ها و پایگاه­های اطلاعاتی تحولاتی را بوجود آورد که به متخصصان رایانه یا متخصصان شبکه کتابخانه منجر شد
شبکه اینترنت با هدف تسهیل ارتباطات بشری، رایانه­ها را به خدمت گرفت
توسعه این شبکه به ایده دهکده جهانی و به دنبال آن مفاهیمی مانند کتابخانه­های الکترونیک یا مجازی انجامید

مطلب مشابه :  مؤلفه­ های سازگاری اجتماعی

آنچه موجب شده است که کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی از فن­آوری نوین استفاده کنند عبارتست از : سرعت، حافظه، دقت بسیار زیاد در فراهم­آوری، انباشت و بازیابی اطلاعات به مدد رایانه و صرفه­جویی در نیروی انسانی، ایجاد ارزش افزوده،انعطاف پذیری در برابر نیازهای گوناگون، دسترسی یک­پارچه به اطلاعات، امکان استفاده ارزان از اطلاعات سایر کتابخانه­ها و پایگاه­ها داده­ها، امکان روزآمد کردن و اصلاح اطلاعات به شکلی ساده و سریع و اشتراک منابع
فن­آوری اطلاعات در کتابخانه­ها کارکردهای مختلفی دارد
این کارکردها را می­توان به دو گروه کلی دسته بندی کرد:

  • فعالیت­های اساسی و داخلی کتابخانه نظیر: مجموعه­سازی، فهرستنویسی، امانت و کنترل نشریات ادواری
  • خدمات اطلاع­رسانی مانند: آگاهی­رسانی­جاری، اشاعه­گزینشی­اطلاعات، خدمات مرجع،خدمات پیوسته، تحویل مدرک و

    (لنکستر،۱۳۷۶)

LISA17

Online18

BIP19