پايان نامه حقوق:دادگاه صالح در دعوی مسئولیت مدنی

پايان نامه حقوق:دادگاه صالح در دعوی مسئولیت مدنی

مهر ۵, ۱۳۹۵ Off By 92

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

  دادگاه صالح در دعوی مسئولیت مدنی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

مبانی و منابع مسئولیت مدنی

در این فصل در مبحث اول مبانی مسئولیت مدنی به تفصیل بررسی می گردد و در مبحث دوم منابع این مسئولیت بیان خواهد شد.

مبحث اول : مبانی مسئولیت مدنی

منظور از مبانی مسئولیت مدنی، این است که به چه دلیل و وجه عقلایی عامل فعل زیان بار باید زیان وارده به دیگری را جبران نماید. برای رسیدن به این «چرایی» ناگزیر از بررسی ریشه ها و قواعد حاکم و جاری بر مسئولیت مدنی هستیم. قواعد مسئولیت مدنی در کشور ما آمیزه ای از قواعد اسلامی و قوانین اقتباس شده از غرب است. لزوم جبران ضرر، قدیمی ترین بنیانی است که در مسئولیت مدنی از دیر باز بجا مانده و همه قواعد دیگر از این منبع سرچشمه گرفته است.[۱] به همین دلیل در ادامه در گفتار اول مبانی فقهی مسئولیت مدنی و در گفتار دوم مبانی نظری مسئولیت مدنی که عمدتاً از حقوق غرب به جامعه ما ورود          کرده اند بررسی خواهد شد و در گفتار سوم به مبانی و قواعد عرفی و فقهی رافع مسئولیت مدنی خواهیم پرداخت.

 

 

 

گفتار اول : مبانی فقهی مسئولیت مدنی

در این گفتار در شش بند از پی هم مبانی فقهی توجیه کننده مسئولیت مدنی مورد توجه و بیان خواهد شد.

بند اول: قاعده لاضرر

بدون تردید قبح ضرر و حسن جلوگیری از آن و در نتیجه نهی از اضرار، از احکامی است که عقل، صرف نظر از متون شرعی یا ادله نقلی به آن حکم می کند.[۲]در واقع باید گفت مدلول این قاعده جزء «مستقلات عقلیه» است که عبارتند از، اموری که بدون حکم شرع خود عقل به آن ها می رسد. به همین سبب در حقوق اسلام «لاضرر» به عنوان مدرک اصلی ضمان مورد استفاده و استناد قرار نگرفته بلکه پایه و اساس جبران خسارت را تشکیل می دهد و قلمرو آن فراتر از مسئولیت مدنی به معنی مرسوم خود است و به واسطه اهمیت آن در این جا بررسی می شود. در بیان مستندات این قاعده علاوه برعقل به کتاب           (قرآن کریم) نیز می توان اشاره کرد که در آیات متعددی باری تعالی انسان را از اضرار به دیگران منع نموده است.[۳]

مطلب مشابه :  دانلود پايان نامه حقوق:شناسایی و وجوه افتراق و اشتراك ایجاب و قبول کنوانسیون

با این وجود، فقها در بحث از قاعده لاضرر اغلب به روایاتی که در این باره وجود دارد استفاده کرده اند که در تمام این روایات عبارت «لاضرر و لاضرار» وجه مشترک آن ها        می باشد.

خلاصه موضوع روایات مذکوردر کتب حدیث شیعه،آن است که در زمان رسول الله (ص) سمره بن جندب در جوار خانه مردی از انصار درخت خرمایی داشت که راه رسیدن به آن از داخل ملک آن مرد انصاری می گذشت. سمره برای سرکشی به آن درخت بارها سرزده وارد ملک مرد انصاری می شد و به همین سبب این مرد نزد رسول خدا شکایت برد. ایشان به صاحب درخت گفت از این پس هنگام سرکشی از صاحب ملک اجازه بگیر، سمره امتناع کرد پیامبر(ص) به صاحب خانه فرمود برو درخت را بکن و مقابل صاحبش بیانداز تا         هر کجا می خواهد آن را بکارد و بعد فرمود: «لاضرر و لاضرار علی مومن»[۴]البته با اندک تغییراتی راویان حدیث عبارت را به صورت «لاضرر و لاضرار فی الاسلام» نقل  نموده اند.

در بیان مفهوم قاعده، فقها با تکیه بر تفسیر عبارت «لاضر و لاضرار» مباحث مفصلی را ارائه و بیان نموده اند. مفاد عبارت چنان است که گویی هیچ ضرری در اسلام وجود ندارد. درحالی که هیچ کس نمی تواند منکر وجود آن شود. در خصوص این که چه خسارتی جبران پذیر است و کدام رفتار ممنوع و مسبب مسئولیت است، نظریات مختلفی بیان شده است[۵]ولی نظر شیخ انصاری که حکم ضرری را به این وسیله نفی کرده است طرفدار بیشتری دارد.[۶]

مطلب مشابه :  پایان نامه بررسی نقض حقوق بشر دوستانه در فلسطین

[۱]. کاتوزیان، ناصر، الزام های خارج از قرارداد، همان، ص ۱۵۱٫

[۲]. موسوی، سیدابراهیم، مقاله«قاعده لاضرر»، مجله حقوقی دادگستری، شماره ۲۸ و ۲۹، پاییز و زمستان ۷۸، ص ۱۱۹٫

[۳]. برای نمونه رجوع کنید به: آیه ۲۳۱ و ۲۳۳ و ۲۸۲ سوره بقره، سوره نساء آیه ۱۲، سوره حج آیه ۱۳؛ و برای مطالعه مراجعه کنید به : حکمت نیا، محمود، مقاله«مسئولیت مدنی در قرآن» فصلنامه حقوق اسلامی، شماره ۱۵، زمستان ۸۶، صص ۹ – ۱۳٫

[۴]. محقق داماد، سید مصطفی، قواعد فقه، بخش مدنی، چاپ چهاردهم، مرکز نشر علوم اسلامی، تهران، ۱۳۸۵، ص ۱۳۴٫

[۵]. کاتوزیان، ناصر، همان، ص ۱۵۳٫

[۶]. برای مطالعه رجوع کنید به موسوی، سیدابراهیم، همان، صص ۱۱۹ – ۱۴۲٫

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالات تحقیق:

در این تحقیق سعی بر آن شده است که به سوالات اساسی ذیل پاسخ گفته شود:

۱)آیا طرح دعاوی در محاکم بر مبنای مسئولیت مدنی در تعیین دادگاه صلاحیت دار موثر است؟

۲)آیا درطرح یک دعوای ناشی از مسئولیت مدنی منشا و موضوع دعوی درتعیین دادگاه صلاحیت دار تاثیر دارد؟

۳)وجود عنصر خارجی چه نقشی در تعیین دادگاه و قانون صالح به رسیدگی در یک دعوای مسئولیت مدنی دارد؟