پایان نامه با کلید واژه های اعتبارات خرد، توسعه روستا، خانواده ها

نوامبر 28, 2018 0 By admin3

استان سر حد شمال غربي پاکستان شروع به فعاليت کرد. اين طرح شامل فعاليت در زمينه بهداشت و بهسازي، زير ساخت هاي کوچک مقياس و مديريت جنگل ها مي باشد( Gazdar, 1996,29). اعتبارات خرد مي تواند يک راه حل مؤثر براي از بين بردن فقر و کمک به بهبود درآمد و هم چنين کاهش آسيب پذيري در خانوارها و به عنوان ابزاري براي خود اشتغالي براي مردان و زنان براي ايجاد کار باشد. دولت پاکستان تعداد وام گيرندگان را در سال 2010 را 3 ميليون نفر تعيين کرده است و تخمين زده که اين مقدار در سال 2015 به 10 ميليون نفر خواهد رسيد( Ali, 2010, 6).
2 ـ 6 ـ 4 ـ اعتبارات خرد در آمريکاي لاتين و کانادا
در طي دهه هاي متوالي برنامه هاي زيادي جهت کاهش فقر و توانمندسازي فقراي روستايي در کشورهاي آمريکاي لاتين به اجرا گذاشته شده بود؛ بيشتر اين برنامه ها تمرکز خود را بر روي گسترش نظام ترويج و برنامه هاي مشارکتي گذاشته بودند، بسياري از برنامه هاي اجرا شده با موفقيت هاي اندکي مواجه بود و هر ساله بر تعداد فقرا افزوده مي شد؛ بعد از چندين دهه شکست برنامه هاي مختلف، کشورهاي اين منطقه شروع به توسعه برنامه هاي اعتبارات خرد کردند. در کشور مکزيک موسسه compartamos با ايجاد 26 شعبه فعال در سراسر اين کشور، شروع به دادن اعتبارات خرد به فقراي روستايي کرد. گسترش اين اعتبارات خرد به فقراي روستايي کرد. گسترش اين اعتبارات در طي دو دهه اخير باعث شده است، ميزان درآمد فقراي روستايي دريافت کننده ايت اعتبارات 20 درصد افزايش پيدا کند. ( sengupta, 2008, 11).
کانادا براي کاهش فقر اعتبارات خرد را براي بهبود اقتصادي معرفي کرده است که باعث بهبود شرايط اقتصادي خانواده هاي فقير مي شود. اولين برنامه اعتبارات خرد در کانادا در سال 1980 توسط سازمان هاي غير دولتي به خانواده هاي کم درآمد با هدف ايجاد شغل پرداخت شد. اعتبارات خرد به طور رسمي در کانادا توسط calmeadow معرفي شد. در سال 1987 ، calmeadow پرداخت وام خود اشتغالي بر مردم انتاريو را آغاز کرد پس از موفقيت اين برنامه صندوق اعطاي وام به اسم ( FPF) را در سال 1990 ايجاد کرد. هدف اين صندوق اعطاي وام هاي خرد به تمام مردم کم در آمد در سراسر کانادا بود و در چهار سال بعد calmeadow سه صندوق اعزاي وام ديگر براي مشارکت در امر توسعه روستاها راه اندازي کرد. بين سال هاي 1987 تا 1999 چندين صندوق اعتباري توسط اين فرد در سراسر کانادا تأسيس شد و بيش از 6/4 ميليون دلار در سال به مردم واجب شرايط وام پرداخت نمود.( Douglas, 2012, 8).
2 ـ 7 ـ تاريخچه اعتبارات خرد در ايران
آغاز مبحث وام و دادن اعتبارات روستايي در ايران، به 110 سال قبل بر مي گردد. در سال 1279 براي نخستين بار شعبه فلاحتي بانک ملي ايران، با هدف کمک به جامعه روستايي، کوتاه کردن دست واسطه ها سلف خران و ربا خواران تأسيس، در سال 1312 به بانک کشاورزي تبديل شد. بعذ از تأسيس بانک کشاورزي در سال 1312، تا به امروز مؤسسات، سازمان ها و شرکت هاي تعاوني دولتي زيادي جهت گسترش اعتبارات به مناطق روستايي در ايران تأسيس شده است.
جدول شماره(2-2 ): اسامي، اهداف، مشکلات و موانع نهاد هاي دولتي پرداخت کننده اعتبارات خرد در ايران
نام نهاد دولتي رسمي
سال تشکيل
اهداف
شعبه فلاحتي بانک ملي ايران
1279
کمک به کشاورزان، کوتاه کردن دست سلف خران و رباخواران
صندوق روستايي
1320
وسعت بخشيدن به عمليات، تسهيل در پرداخت وام
صندوق هاي تعاوني
1329
سرپرستي افراد از کار افتاده پيران بي بضاعت و بي سرپرست،جلوگيري از رباخواري، دفاع از حقوق کشاورزان، دادن وام جهت بهبود توليد به روستاييان، خريد و فروش محصولات کشاورزي
شرکتهاي تعاوني روستايي
1334
تشکيل شوراهاي تعاون، معافيت از حق ثبت و تمبر،سهام و ماليات بر درآمد
سازمان مرکزي تعاون روستايي
1342
پيگيري تشکيل تعاونيهاي روستايي
اتحايه شرکتهاي تعاوني روستايي
1346
پرداخت وام به زارعين از طريق بانک کشاورزي
شرکتهاي تعاوني اعتبار
1351
تأمين و توزيع نهادهاي کشاورزي
تعاوني هاي زنان
1356
تشکيل تعاونيهاي دهنده اعتبار، تهيه و توزيع مواد مصرفي ، تشکيل تعاوني چند منظوره، تشکيل تعاوني براي رفاه
بانک کشاورزي جمهوري اسلامي
1358
دادن وام به روستائيان،پرداخت اعتبار با شرايط آسان
طرح زينب کبري
1373
ايجاد اشتغال مولد در روستا، تزريق روحيه کار در روستا، دادن تسهيلات به زنان سرپرست خانوار بدون زمين، حمايت از زنان آسيب پذير
طرح اشتغال زندانيان آزاد شده
1373
افزايش مشارکت در فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي
بانک روستا حصاربن
1379
دريافت وام بدون وثيقه داشتن پس انداز، وامهاي توليدي و مصرفي
تسهيلات اشتغالزايي
1381
تأمين سرمايه جهت اشتغال افراد بيکار
منبع: مافي، 1386، 22
يکي ديگر از سازمانهاي مهم در زمينه اعطاي اعتبارات خرد در ايران، کميته امداد خميني مي باشد. اين سازمان در سال 1375، به فرمان امام خميني، با هدف ارائه کمک به نيازمندان تشکيل شده است. در طي سال هاي اخير اين سازمان اقدام به دادن وام هاي خودکفايي و خوداشتغالي به فقرا نموده است. در نواحي روستايي اين سازمان اقدام به ساختن مسکن براي محرومان و دادن اعتبارات جهت خودکفايي و اشتغالزايي، کرده است( شکوري، 1390، 251). صندوق مهرامام رضا نيز در سال 1385 توسط شوراي عالي اداري ايجاد گرديد. صندوق اشتغال، ازدواج و مسکن مهر امام رضا (ع)، با ادغام صندوق قرض الحسنه توسعه ي اشتغال روستايي و صندوق ازدواج جوانان در صندوق حمايت از فرصت هاي شغلي ايجاد گرديد.يکي ديگر از سازمان هاي اعطاي وام هاي خود اشتغالي سازمان بهزيستي مي باشد که در سال 1359 ايجاد شد تا با تدابير و ارائه خدمات و حمايت هاي غير بيمه اي به تأمين حداقل نيازهاي اساسي گروه هاي کم درآمد، اقدام نمايد.
2 ـ 8 ـ انواع اعتبارات خرد روستايي در ايران
اعتبارات خرد روستايي در ايران توسط نهاد ها و موسسات مالي با اهداف متفاوتي در اختيار روستاييان قرار مي گيرد. در تحقيق حاضر به بررسي ويژگي هاي وام هاي خود اشتغالي در ايجاد فرصت هاي شغلي در نواحي روستايي پرداخته شده است.
استفاده بهينه از منابع و امکانات موجود به منظور برآورده ساختن نياز ها و خواسته هاي بشري، از جمله افزايش توليد، درآمد، اشتغال، رفاه جامعه و . . . مهمترين هدف توسعه هر کشور محسوب مي شود. براي اين منظور معمولا سعي مي شود تا به کارگيري سياست ها و ابزارهاي اجرايي گوناگون در برنامه هاي توسعه به اين هدف دست يافت. در اين زمينه سياست هاي پولي و اعتباري جايگاه ويژه اي دارد و اقتصاددانان توسعه وجود نظام پولي واعتباري مناسب را رمز موفقيت برنامه هاي توسعه مي دانند. استفاده از اعتبارات خواه در سرمايه گذاري جديد و خواه تأمين سرمايه در گردش، منجر به افزايش توليد مي شود و از اين رو مي تواند در اشتغالزايي بخش تأثير داشته باشد. از طرفي شواهد و قوانين موجود حاکي از آن است که در روند رشد و توسعه معمولا در بخش کشاورزي به دلايل مختلف از جمله سرمايه بر شدن توليد و استفاده از فناوري هاي جديد روند کاهشي داشت، در حالي که در بخش ديگر يعني صنعت و خدمات اين روند افزايشي بوده است ( بختياري و پاسبان، 1383، 74ـ 73). دريافت وام و اعتبار و انتقال پول از يک فرد به فرد ديگر يا از يک نهاد به نهاد ديگر نقش اساسي در تأمين اعتبار فعاليت هاي مختلف اقتصادي دارد. اعتبار و وام به طور مستقيم و غير مستقيم بر اشتغال واحدهاي توليدي و فرصت هاي شغلي جديد تأثير مي گذارد( طيبي و همکاران، 1389، 1). وام خوداشتغالي وامي است که در راستاي اجراي ماده 56 قانون برنامه سوم توسعه از طريق بانک هاي عامل به افراد بيکار و واجد شرايط معرفي شد. از سوي سازمان کار و امور اجتماعي و صندوق حمايت از فرصت هاي شغلي پرداخت مي شود. هدف نهايي از پرداخت اين وام ها، ايجاد شغل براي فرد متقاضي است( عباسي، 1387، 11ـ10).
2 ـ 9 ـ نتيجه گيري فصل دوم
عامل اصلي بيکاري در کشور هاي در حال توسعه اين است که زمين نمي تواند جمعيت روز افزون روستاها را به کار مشغول سازد. مفهوم بيکاري در مناطق روستايي تاحدودي با بيکاري در مناطق شهري تفاوت دارد؛ زيرا، درمناطق روستايي علاوه بربيکاري طبيعي در نتيجه رشد جمعيت بالاتر محدوديت ساختار هاي اقتصادي و سرمايه، افزون از جوامع شهري است. عواملي همچون تقاضاي ناکافي براي نيروي کار، عدم تعادل بين فرصت هاي اشتغال و توانايي هاي افراد، نهاده هاي نامناسب و نابسامانيهاي بازار از جمله علل بيکاري به شمار مي آيند. بيکاري در نواحي روستايي فقر را به دنبال خواهد داشت، امروزه نيز با گسترش فقر، يافتن راه حلي براي کاهش تعداد فقرا به يک آرمان همگاني تبديل شده است، فقرا داراي قابليت ها و توانمندي هاي بالقوه براي خارج شدن از فقر را دارا مي باشند و عدم تأمين مالي آنها به عنوان مهمترين مشکل براي اين گروه به شمار مي رود، در مباحث توسعه روستايي و کشاورزي يکي از راه حل هاي رفع مشکل مالي کشاورزان، و کاهش فقر اعطاي اعتبارات کوچک مقياس است. اعتبارات خرد از مهمترين راهبردهايي مي باشد که طي دهه هاي اخير مورد توجه بسياري از کشور هاي در حال توسعه جهت تأمين مالي گروههاي هدف و توسعه کارآفريني و توانمندسازي آنها قرار گرفته است و همراه با موفقيت هاي بسياري بوده است. عدم دسترسي روستاييان در کشور هاي در حال توسعه به منابع مالي از جمله مهم ترين موانع دسترسي با پايداري در ابعاد مختلف در اين مناطق به شمار مي رود. جهت توانمند سازي روستاييان و ايجاد درآمد براي آنها قبل هر چيز براي آنان يک شغل مناسب لازم است. در نواحي روستايي که بيکاري اعم از آشکار و پنهان در سطح وسيعي از اقشار جامعه به خصوص جوانان و زنان روستايي وجود دارد و از طرف ديگراز آن جايي که در صد بالايي از افراد روستايي در نيمه دوم سال در بيکاري به سر مي برند ضرورت تأمين اعتبارات جهت ايجاد فرصت هاي شغلي براي نيروي کار عظيم فراوان روستايي کاملا احساس مي شود. دريافت وام و اعتبار و انتقال پول از يک فرد به فرد ديگر يا از يک نهاد به نهاد ديگر نقش اساسي در تأمين اعتبار فعاليت هاي مختلف اقتصادي دارد. وام خوداشتغالي به طور مستقيم و غير مستقيم بر اشتغال واحد هاي توليدي و فرصت هاي شغلي جديد تأثير مي گذارد. امروزه سياست هاي فعال بازار کار، يکي از ابزارهاي مهم سياست گذاري اشتغال در کشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته است. در بين اين سياست ها، برنامه حمايت از بنگاه هاي کوچک و متوسط و کمک به خويش فرمايان و خود اشتغالي از اهميت زيادي برخوردار است. بررسي تجارب کشورهاي موفق در ارائه وام هاي خود اشتغالي نشان مي دهد که سهولت دسترسي روستاييان به اين اعتبارات از يک طرف مي تواند بخش مالي غير رسمي در نواحي روستايي را کاهش داده و از طرف ديگر رشد اقتصاد پايدار، کاهش بيکاري، بهبود درآمد هاي سرانه، کاهش فاصله طبقاتي، کاهش آسيب به محيط زيست و توسعه روستايي را در برداشته باشد. در فصل حاضر، ابتدا به بررسي مفاهيم شغل و خود اشتغالي و اعتبارات پرداخته و سپس به بررسي مفاهيم، نظريات ، تجربيات، راهبردها و نتايج اجراي اعتبارات در جهان و ايران پرداخته شده است. نتايج بدست آمده نشان مي دهد که در بيشتر کشورهاي در حال توسعه ارائه اعتبارات خرد همراه با موفقيت هاي چشمگيري بوده است. نظريه مورد استفاده در تحقيق حاضر نظريه توسعه يکپارچه نواحي روستايي است که راهبرد آن رويکرد جديد تأمين مالي در نواحي روستايي است که هدف آن ايجاد شغل در نواحي روستايي از طريق اعطاي وام هاي خود اشتغالي مي باشد. در اين راهبرد اعتقاد بر اين است که جهت کاهش بيکاري و افزايش اشتغال در نواحي