آیت الله مکارم شیرازی، اعتیاد به مواد مخدر، سازمان بهداشت جهانی

نوامبر 16, 2019 By vZbR33JZrQ

 

استعمال مواد مخدر و روان گردان مقدمه ی اعتیاد به مواد مزبور است معمولاً افراد در ابتدای مصرف این مواد تصور نمی کنند که ممکن است روزی در دام اعتیاد گرفتار شوند و به مقاومت خود در مقابل تأثیر مواد مخدر امید دارند ولی به مرور زمان و با توجه به اینکه در ابتدای مصرف آرزوهای آنان از مصرف براورده می شود بر میزان مصرف خود می افزایند تا اینکه نهایتاً گرفتار اعتیاد می شوند.


مخلص کلام مصرف مواد مخدر و روان گردان بلای خانمانسوزی است که هیچ جامعه و خانواده ای از آن در امان نمانده است این آفت در تمام اقشار جامعه مانند زنان، مردان، پیران، جوانان همه و همه قربانی داشته[۱۴۱] و دارد.
 
۳-۴-۲- مواد مخدر
مواد مخدر وسیله ی موثر در زوال و نابودی خانواده است.
 
۳-۴-۲-۱- تعریف مواد مخدر
 سازمان بهداشت جهانی (WHO) در سال ۱۹۸۲ پیشنهاد کرده است که « ماده مخدر در مفهوم کلی آن هر ماده یا ترکیبی از چند ماده شیمیایی است که از جمله مواد مورد نیاز بدن برای بقاء سالم آن به شمار نرفته و مصرف آن ها احتمال تغییری در کار کرد بدن را مطرح می سازد[۱۴۲] » اگر به تعریف بالا مواد غیر شیمیایی نیز افزوده شود، تعریف نسبتاً کامل و فراگیری از مواد و داروهای اعتیاد آفرین بدست خواهد آمد.
تعریف اعتیاد از تعریف معتاد جدا نیست و معتاد به انسانی اطلاق می شود که از طریق مختلف همانند خوردن، تزریق، دود کشیدن و غیره یک یا چند ماده از مواد مخدر را به طور مداوم مصرف می کند و در صورت قطع این عمل با مشکلات تنی، روانی و رفتاری به تنهایی یا باهم روبه رو می گردد.[۱۴۳] لذا معتاد از یک سو محصول کنش مداوم و مرتب بین ارگانیسم بدن انسان و مواد طبیعی و شیمیایی است و از سوی دیگر محصول یک وفاق جمعی است.
علائم اعتیاد به مواد مخدر بسته به نوع ماده مصرف شده ، مقدار آن و شخصیت معتاد (سن، جنس، وضعیت جسمانی و …) فرق می کند و عموماً آثاری که بلافاصله دیده می شود عبارتست از ۱- تخفیف حرکات ارادی ۲- نقصان میل جنسی ۳- خواب آلودگی و چرت زدن ۴- تسکین درد ۵- خماری و نعشگی ۶- رویاهای شیرین و مطبوع و در عالم هپروت سیر کردن
 
۳-۴-۲-۲- مواد مخدر از نظر شرع مقدس اسلام
در این زمینه در آیات قرآن آیه خاص وجود ندارد و آنچه که با عنوان آیات الاحکام عنوان شده قابل تسری به مواد مخدر نیست. سه روایت از رسول اکرم (ص) نقل کرده اند که   راجع به بنگ است روایتی که ابوالحسن اصفهانی نقل کرده است می گوید:«زمانی خواهد آمد که گروهی از امت من استعمال  بنج (که همان بنگ است) خواهند کرد من از آنها بیزارم.»

در میان فقهای متقدم خیلی راجع به مواد مخدر و حرمت یا اباحه آن صحبت نکرده اند. در کتابهای معروف فقهی راجع به مواد مخدر بصورت اختصاصی بحثی نشده است البته ناگفته نماند در جزئیات مباحث فقهی که می تواند راجع به مواد مخدر هم باشد قطعاً صحبت شده است ولی فتوا یا حکمی خاص در این زمینه وجود ندارد. در میان فقهای متأخر آیت ا… بروجردی (ره) به روشنی به حرمت اعتیاد فتوا داده اند و در یکی از گفته های خود در مورد استعمال مواد مخدر هم، ولو با اطمینان به اینکه منجر به اعتیاد نخواهد شد اعتقاد دارند که حرام است.
امام خمینی (ره) به روشنی برعدم جواز استعمال مواد مخدر نظر داده است. بقیه ی فقها بیشتر بر عدم جواز حکم دادند و عده ای هم برحمت فتوا دادند که در میان بزرگان فتوای آیت الله مکارم شیرازی محکم تر از همه است. ایشان می فرمایند:«بدون شک استعمال مواد مخدر از محرمات است که ادله شرعیه بر حرمت قطعی ان دلالت دارد.»[۱۴۴]
در یک جمع بندی کلی می توان گفت از دیدگاه فقها که عمدتاً فقهای متأخر ما محسوب می شوند سه گزینه مبنای صدور فتوای ایشان قرار گرفته است: یکی تشبیه به مسکر است، دوم اضرار به نفس و سوم ایجاد مفسده اجتماعی [۱۴۵] می باشد.
 
۳-۴-۲-۳- انواع مواد مخدر
بطور کلی مواد مخدر را به سه دسته تقسیم بندی کرده اند[۱۴۶]: