مقاله رایگان درمورد احکام امضایی، ایجاب و قبول، تعریف بیمه

نوامبر 16, 2019 By vZbR33JZrQ

در صورتی که فرزندی بعد از عقد ضمان جریره متولد شود دو وجه گفته شده است: وجه اول اینکه بگوییم: مقتضای اصل، بقای عقد و صحت عقد است چرا که اصل در عقود این است که نافذ و جاری باشد و به آن عمل شود و وجه دوم اینکه بگوییم: ظهور ادله عدم وارث را در این عقد شرط کرده اند چه ابتدائاً و چه استدامهً. یعنی شرط است در عقد ولاء هیچ وارثی نباشد یعنی از ابتدا وارثی نباشد و بعداً هم هیچ وارثی نباشد. پس با این شرط و در این صورت عقد ضمان جریره باطل می شود به خاطر قاعده«انتفای مشروط با انتفای شرط.» البته بعد از ذکر دو وجه مؤلف می فرماید: لکن احوط، تجدید عقد است بعد از فقد وارث. یعنی بعد از فقدان وارث احتیاط و بهتر این است که دوباره عقد ضمان جریره را طرفین از اول بخوانند و تجدید کنند.[۱۲۱]
۱-۱۵. جواز صدور ایجاب و قبول از ناحیه وکیل و وصی
در عقد ضمان جریره اتحاد موجب و قابل جایز است. یعنی جایز است کسی که صیغه ایجاب و قبول را جاری می کند یک نفر باشد و همچنین وکالت از طرفین در خواندن عقد ضمان جریره جایز است و نیز جایز است که عقد ضمان جریره توسط وصی و حاکم واقع شود. یعنی جایز است وصی از جانب موصی له و حاکم از طرف شخص و اشخاصی که نسبت به آنان ولایت دارد، عقد را بخواند و در عقد ضمان جریره از جانب وصی و حاکم فرقی نمی کند که شخص موصی له و محکوم له ضامن باشد یا مضمون. البته لازم به ذکر است که باید مصلحت موصی له و محکوم له در صورتی که عقد ازجانب وصی و حاکم واقع شود، مراعات شود. تمام مباحثی که مطرح شد مثل اتحاد موجب و قابل و جواز وقوع عقد از جانب وصی و حاکم و وکالت به دلیل عمومیت اخبار و ادله و اطلاق اخبار و روایات است.[۱۲۲]
اگر ضمان جریره را عقد به حساب نیاوریم بعضی از امور فوق مثل وکالت، ایجاب و قبول که در سایر عقود جاری هستند در ضمان جریره نمی تواند جریان داشته باشد.  

۱-۱۶. وجود زوج و زوجه در ضمان جریره


در مباحث گذشته با بهره گرفتن از روایات ثابت کردیم که ضمان جریره در سائبه تحقق پیدا
می کند و توضیح دادیم که سائبه کسی است که آزاد و رها است، یعنی وارث نسبی و مولای معتق ندارد و همان طور که مشخص است زوج و زوجه نیز وارث نسبی و مولای معتق نمی باشند بنابراین اگر زوج و زوجه با ضامن جریره باشند سهم زوج بالاترین و بیش ترین نصیب است به فرض و باقی از باب ردّ نه از باب سهم الارث به زوج می دهند و برای زوجه هم بالاترین و بیش ترین سهم و نصیب می رسد و باقی اموال از آنِ ضامن می شود.[۱۲۳] اما گروهی از فقها همچون صاحب جواهر این را نپذیرفته اند و گفته اند که بیش ترین سهم و نصیب به زوج و زوجه می رسد و مابقی اموال را به ضامن جریره می دهند.[۱۲۴]
۱-۱۷. جمع بندی
بنابراین ضمان جریره از جمله احکام امضایی و عقد لازمی است که نیاز به ایجاب و قبول طرفین دارد. ضمان جریره در سائبه تحقق پیدا می کند. یعنی مضمون باید وارث نسبی، مولای معتق و زوج نداشته باشد تا ضامن بتواند از مضمون له ارث ببرد و ضامن جریره نیز باید عقل و دیه مضمون له را بر عهده بگیرد تا در مقابل بتواند از او ارث ببرد و این ارث به اقربای ضامن جریره انتقال پیدا نمی کند و این ارث بردن فقط مختص به ضامن است نه مضمون له. ضمان جریره مسلمان از مسلمان، مسلمان از کافر و کافر از کافر بلامانع است اما کافر نمی تواند ضامن جریره مسلمان واقع شود.
 
 
 
 
 
 
 
فصل دوم :
بیمه و تطبیق آن با ضمان جریره
 
2-1. تعریف بیمه در لغت و اصطلاح
مؤلف کتاب فرهنگ زبان فارسی، منشأ لغت «بیمه» (bime) را از زبان اردو می‏داند و در تعریف بیمه می‏نویسد: عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می‏کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی (حق بیمه) از طرف دیگر (بیمه گذار) در صورت وقوع حادثه، خسارت وارده بر او را جبران نماید یا وجه معینی بپردازد.[۱۲۵]