پایان نامه با موضوع اقدامات پیشگیرانه، استفاده از زور، مسئولیت حمایت

نوامبر 16, 2019 By vZbR33JZrQ

کمیسیون بین­­المللی حاکمیت کشور و مداخله، دو اقدام را در برابر بحران­های عظیم انسانی پیشنهاد می­ کند. گزارش این کمیسیون نخست، به تحریم ابزارهای نظامی و قطعات آن و همچنین قطعاتی که کاربرد دوگانه دارند، اشاره می­ کند و دوم پایان دادن به همکاری­ها و آموزش­های نظامی را به عنوان یکی دیگر از واکنش­های نظامی مطرح می­ کند.[۳۱۱]  

باید اضافه کرد، اقدامات نظامی که می­توانند بدون استفاده از نیروی نظامی، جز اقدامات واکنشی نظامی مطرح شوند، محدود به موارد بالا نیست. عملیات حفظ صلح برای حمایت از غیرنظامیان، یکی دیگر از طرق واکنش در این حوزه، بدون استفاده از نیروی نظامی است. «عملیات حفظ صلح در مفهوم کلاسیک آن، عملیاتی است جمعی و غیر قهری با هدف حفظ صلح و نه اعاده آن و وسیله­ای موقت برای مهار درگیری­ها، جلوگیری از خشونت بیشتر و ایجاد جوی مساعد برای پیگیری تلاش­های صلح­جویانه با هدف حل قطعی اختلافات. به تعبیر پتروس غالی مفهوم اساسی حفظ صلح استفاده غیر­قهرآمیز از نیروی نظامی برای حفظ صلح است.»[۳۱۲] عملیات حفظ صلح در مفهوم کلاسیک، تنها برای دفاع از خود مجاز به استفاده از زور بوده و در آن اجرای آن رضایت طرفین درگیری و رعایت بیطرفی و عدم توسل به زور و بین ­المللی بودن نیروها، شرط بوده است؛ اما با گذشت زمان و طرح نسل دوم عملیات حفظ صلح و گسترده شدن حوزه عملیات­ها و ورود آنها به درگیری­های داخلی کشورها و سپس خلق نسل جدید عملیلات­های حفظ صلح که ابتداً رضایت طرفین را هم برای انجام عملیات حفظ صلح لازم نمی­داند و در مواقعی نیز استفاده از نیروی نظامی را مجاز دانسته است[۳۱۳]، زمینه ­های لازم برای استفاده از عملیات­های صلح در حمایت از غیرنظامیان فراهم آمده است. در واقع، نظریه مسئولیت حمایت می ­تواند از مفاهیم جدید عملیات­های حفظ صلح، برای جلوگیری از ورود به مداخله نظامی استفاده نماید؛ چه آنکه این روش خود با اصول مسئولیت حمایت، که مداخله نظامی را آخرین راه حل می­داند، هماهنگی دارد.
اخیراً سازوکارهای دیگری نظیر ایجاد مناطق امن[۳۱۴] و مناطق پرواز ممنوع[۳۱۵] در عملیات­های ملل متحد در چهارچوب حفظ صلح و امنیت بین ­المللی ایجاد شده است. این سازوکار­ها می­توانند در نظریه مسئولیت حمایت به خوبی به کار آیند؛ بدین صورت که در مواردی که بحران شدید انسانی در حال وقوع است یا شدیداً پتانسیل ایجاد آن وجود دارد، پس از آنکه تمام راه­حل­های پیشگیرانه با شکست مواجه شد و پیش از آنکه مداخله نظامی در کشور ناقض حقوق بشر و بشردوستانه صورت گیرد، می­توان از ایجاد مناطق امن یا مناطق پرواز ممنوع، در میان درگیری­ها یا مناطق پرخطر استفاده کرد، تا بتوان ضمن حفظ حقوق جان و زندگی انسان­ها،­ از استفاده از نیروی نظامی هم پیشگیری نمود.
به طور کلی باید گفت: اقدامات دیگری نیز در مرحله واکنش به چهار جنایت گسترده انسانی وجود دارد. تعقیب مرتکبان و مقامات ارشد دستوردهنده جنایات گسترده انسانی از سوی دیوان کیفری بین ­المللی، چنانکه در بحث پیشگیری نیز مطرح گردید، می ­تواند یکی دیگر از اقدامات باشد. تعلیق فعالیت­ها و روابط فرهنگی و ورزشی کشور خاطی از سوی سازمان­های بین­الملی مربوطه نیز می ­تواند از جمله واکنش­ها به وقوع جنایات گسترده انسانی باشد.
 
مبحث دوم: اجرای مسئولیت واکنش­ از طریق اقدامات نظامی
چنانکه پیش از این نیز بیان داشتیم، مداخلات نظامی تنها در موارد استثنایی و خاص، در دستور کار نظریه مسئولیت حمایت قرار می­گیرد و در اجرای آن، باید تمام اعمال پیشگیرانه به دقت انجام گرفته اما نتوانسته باشد تا موجب کنترل یا توقف وقوع جنایات گسترده علیه حقوق بشری گردد یا حداقل کلیه اقدامات پیشگیرانه، پیش از تصمیم ­گیری برای مداخله نظامی، باید موشکافانه مورد بررسی قرار گیرد و اثبات گردد که انجام اینگونه اقدامات جز صرف وقت و هزینه، کمکی هم برای مرتکبان جنایات علیه حقوق بشری، خواهد بود تا به راحتی تصمیمات خویش را تکمیل و عملی سازند و  اینکه اثبات شود که اینگونه اقدامات جز از دست رفتن جان و زندگی افراد بیشتر، چیز دیگری به بار نخواهد آورد.
 
بند نخست: مشروعیت سازی برای واکنش نظامی
رامش تاکور نیز مداخله نظامی با هدف حمایت از بشریت را امری استثنایی و فوق­العاده می­داند و با اذعان به اینکه باید خسارات جبران ناپذیری به انسان­ها در حال وقوع باشد یا اینکه احتمال شدیدی برای وقوع این خسارات برای انسان­ها وجود داشته باشد تا مداخله نظامی توجیه گردد، نتیجه­گیری می­ کند که تلاش برای ایجاد اصولی یکسان جهت انجام مداخله نظامی امری واهی و پوچ است و بایست در هر مداخله، قضاوت­های درست و با دقتی را براساس یافته­ های موردی همان قضیه، جهت انجام مداخله یا صرف نظر از آن، انجام داد. سپس باید اثبات نمود که سطح رخداد­های به وقوع پیوسته علیه انسان­ها تا جایی است که وجدان بشریت را به درد آورده است و پس از آن بایست به اصول راهنمایی مراجعه کرد که با احراز شرایط مندرج در آن مداخله نظامی را صورتی قانونی بخشید.[۳۱۶]


در گزارش کمیسیون بین ­المللی حاکمیت کشور و مداخله، اصول راهنمایی برای انجام مداخلات بشردوستانه پیش ­بینی گردیده است. در جدول شماره ۳ این اصول را ملاحظه می­کنید.
جدول شماره ۳: اصول مداخله ن
ظامی

  • آستانه دلیل مشروع

مداخله نظامی با هدف حمایت از بشریت، اقدامی استثنایی و فوق­العاده است. برای تضمین این امر، باید خسارت شدید و جبران­ناپذیری در حال وقوع برای انسان­ها وجود داشته باشد یا احتمال وقوع آن بسیار زیاد باشد. این خسارات از دو گونه ذیل هستند:
الف) اتلاف حیات انسان در سطحی گسترده، به طورحقیقی یا بالفعل، با قصد یا بدون قصد نسل­زدایی، که از عمل عمدی کشوری یا از روی اهمال یا ناتوانی آن کشور در اقدام یا در وضعیت­های دولت­های ناتوان حاصل آمده باشد یا
ب) سطح گسترده ای از پاکسازی قومی، به طورحقیقی اینکه در حال ظهور، چه اینکه قتل، اخراج اجباری، ترور و تجاوز، انجام شده باشد یا خیر.
۲-  اصول احتیاطی
الف) وجود نیات درست بشردوستانه: هدف اولیه مداخله، باوجود هر انگیزه ­دیگر در دولت مداخله­کننده، باید توقف یا دفع نمودن رنج­های انسانی باشد. نیت صحیح بشردوستانه، با انجام عملیات­های چندجانبه، که نظرات کشور­های منطقه و قرباینان مربوطه، در حمایت از آن باشد، بهتر تضمین می­گردد.