دسترسی پایان نامه : اقدامات پیشگیرانه، جنایات علیه بشریت، حمایت از حقوق بشر

نوامبر 16, 2019 By vZbR33JZrQ

بند دوم: سازمان­های منطقه­ای قاره اروپا
بسیاری از کشورهای اروپایی، پارلمان و کمیسیون اروپا، از حامیان سرسخت نظریه مسئولیت حمایت محسوب می­شوند و نقش بسیار گسترده­ای در تصویب نظریه مسئولیت حمایت، در نشست سران جهان در سال ۲۰۰۵، داشتند. پارلمان اروپا، در بیانیه­هایش پس از سال ۲۰۰۵، بارها نظریه مسئولیت حمایت را مورد اشاره قرار داده است و به آن استناد می­نماید.
آنچه که در اروپا بیش از هر چیز می­توان نسبت به آن تأکید کرد، نقش­آفرینی این قاره در نظریه مسئولیت حمایت با بهره گرفتن از نیروی نظامی­اش­ می­باشد. اتحادیه اروپا نیز قدم­های مؤثری در زمینه اجرایی نمودن مسئولیت حمایت برداشته است. یکی از این اقدامات، موافقت این اتحادیه با تشکیل گروه­های مبارز اتحادیه اروپا[۳۷۶] است که در از ابتدای سال ۲۰۰۷ میلادی روند اجرایی به خود گرفته است. این نیرو، با این هدف ایجاد شد تا بتواند ظرف ۱۵ روز به بحران­های انسانی ایجاده شده، پاسخ مناسبی دهد. یکی از ویژگی­های این نیرو، قابلیت انجام عملیات به درخواست ملل متحد و به عنوان بازوی این سازمان، مطابق تعهدات فصل هفتم منشور می­باشد. بنابراین، این نیرو قابلیت آن را دارد تا در انجام مسئولیت واکنش مستقلاً یا به دستور ملل متحد وارد عمل شود.[۳۷۷]. نیروی واکنش ناتو[۳۷۸]، نیز که قابلیت­های خود را  کوزوو و افغانستان به خوبی نشان داده است، می ­تواند برای انجام مقاصد مسئولیت حمایت به کار برده شود.
سازمان امنیت و همکاری اروپا[۳۷۹]، نیز که بزرگترین سازمان امنیتی منطقه­ای در جهان است، می ­تواند نقش عمده­ای را در اهداف مسئولیت حمایت، یعنی ایجاد ثبات، امنیت، صلح، ارتقای دمکراسی، حقوق بشر و حاکمیت قانون داشته باشد.
همچنین در سال ۲۰۰۷، طی توافقی که اتحادیه اروپا با سران کشورهای اتحادیه افریقا صورت داد، قادر شد تا در مسائل مربوط به صلح و امنیت با این اتحادیه همکاری و کمک نماید و بتواند ظرفیت این اتحادیه را در پیشگیری از بحران­ها و همچنین بازسازی پس از بحران­ها، افزایش دهد.[۳۸۰]
بند سوم: سازمان منطقه­ای آ. سه. آن در آسیا
       اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا (آ.سه.آن)، نیز قدم­های مؤثری را در ارتقای سطح نظری و اجرایی مسئولیت برداشته است. در پنجمین نشست مجمع خلق کشورهای آ.سه.­آن، نشستی را با عنوان “پیشگیری ار مخاصمات، عملیات ایجاد صلح و مسئولیت حمایت”، برای بررسی اثرات نظریه مسئولیت حمایت در منطقه آ.سه.آن برگزار شد و راجع به ایجاد سازوکارهای اجرایی مسئولیت حمایت در جنوب شرقی آسیا، بحث و بررسی­هایی صورت گرفت. اینگونه نشست­ها می­توانند در ارتقای سطح نظری و همچنین ایجاد اجماع و خواست سیاسی برای اجرای مسئولیت حمایت بسیار کارساز باشند. در واقع باید خاطر نشان کرد، آ.سه.آن از جمله مناطقی است که در ارائه نظر و تحلیل راجع به مسئولیت حمایت از پیشگامان محسوب می­شود.


از لحاظ اجرایی نیز سازوکارهایی نظیر رکن حقوق بشری آ.سه.آن[۳۸۱] در زمینه حمایت از حقوق بشری فعالیت­هایی بسیاری دارد. همچنین می­توان از جامعه امنیتی آ.سه.آن[۳۸۲] یاد کرد که در پیشگیری از درگیری­ها و تحکیم صلح پس از از بحران­ها، نقش مهمی را در میان کشورهای عضو آ.سه.آن ایفا می­ کند. دیوان منطقه­ای آ.سه.آن[۳۸۳] نیز با هدف اعتماد­سازی و اجرای دیپلماسی پیشگیرانه در منطقه، گفتگو­های سیاسی­ای را میان کشورهای منطقه در می­اندازد. به نظر می­رسد، این دیوان می ­تواند در اجرای مسئولیت پیشگیری، کمک­های زیادی را به اجرایی ساختن هر چه بهتر نظریه مسئولیت حمایت داشته باشد.
 
 
 
 
جمع بندی بخش دوم
چنانکه ملاحظه کردیم، نظریه مسئولیت حمایت، در بطن خود سه تعهد و مسئولیت را برای کشور­ها و جوامع بین ­المللی، در پی دارد. مسئولیت پیشگیری، نخستین مسئولیت در این نظریه است. این مسئولیت، به عنوان گزینه اصلی و اولویت نخست نظریه مسئولیت حمایت از سوی کمیسیون مداخله و حاکمیت کشور، مطرح گردید و پس از آن، در تمام گزارش­­های موجود درباره مسئولیت حمایت مورد تأئید و تأکید قرار گرفت.
پس از آنکه کلیه اقدامات پیشگیرانه، با ناکامی مواجه شدند، اجرای مسئولیت پیشگیری از سوی جامعه ­بین ­المللی جای خود را به مسئولیت واکنش می­دهد. مسئولیت واکنش خود در دو مرحله و در دو سری اقدامات اجرایی متفاوت جهت کنترل و توقف نقض شدید و گسترده حقوق بشر که در اثر انجام چهار جرم نسل­زدایی، جنایات جنگی، پاکسازی نژادی و جنایات علیه بشریت ایجاد شده ­اند، صورت می­گیرد. نخست آنکه در مرحله اول اجرای مسئولیت واکنش، اقداماتی باید انجام شود که فاقد وصف نظامی هستند؛ بدین معنا که پیش از بکارگیری هرگونه گزینه نظامی، می­بایست سیر اقدامات اقتصادی، سیاسی و امنیتی، حقوقی و حتی اجتماعی و فرهنگی انجام شوند تا کشور مذبور را مجبور به توقف جنایات علیه حقوق بشر و بشردوستانه کنند. سپس با وقوع شکست اقدامات کمتر قهری در مرحله اول مسئولیت واکنش، به ناچار در مواردی که اثبات شود اقدامات پیشگیرانه و واکنشی غیرنظامی برای حل موضوع کفایت نمی­کند و چهار جرم نسل­زدایی، جنایات جنگی، پاکسازی نژادی و جنایات علیه بشریت، کماکان در حال انجام هستند یا امکان از دست رفتن جان و
زندگی بسیاری از مردم در صورت وقوع این جنایات، شدیداً محتمل به نظر می­رسد و این وضعیت، چنان گسترده و شدید است که وجدان بشریت را تحت تأثیر خود خود قرار می­دهد، اجرای مسئولیت حمایت از سوی جامعه ­بین ­المللی در موارد استثنایی و با درنظر گرفتن شرایط همان قضیه، معطوف به استفاده از نیروی نظامی خواهد شد.
مسئولیت بازسازی نیز شامل انجام کلیه مساعدت­ها از سوی جامعه بین ­المللی برای بازیابی و بازسازی کشور مورد مداخله خصوصاً پس از مداخله نظامی، از نظر سیاسی، اقتصادی، حقوقی و امنیتی است. همانطور که جامعه بین ­المللی در مسئولیت پیشگیری سعی می­کرد تا ریشه­ها و اسباب وقوع بحران­های انسانی کشف و حل و فصل نماید، در مسئولیت بازسازی نیز تلاش می­شود تا جامعه مورد مداخله از هر حیث وضعیت مناسبی به خود بگیرد؛ به عبارتی دیگر تلاش می­شود تا مشکلات مختلف، چه اینکه قبل از وقوع بحران وجود داشته اند و چه آنکه پس از انجام مسئولیت واکنش بوجود آمده باشند، رفع شوند.  

این موضوع پر واضح است که انجام هرکدام از مسئولیت­های حاصل از نظریه مسئولیت حمایت به ویژه مسئولیت واکنش، برای اینکه مشروع جلوه نماید، می­بایست در قالبی فراملی و چندجانبه انجام گیرد. ملل متحد و سایر سازمان­های جهانی و منطقه­ای، می­توانند از توانمندی­های خود به نحو مناسبی در جهت ارتقای سطح اجرایی مسئولیت حمایت، بهره گیرند. سازمان­های منطقه­ افریقا، اروپا و آسیا، توانمندی­ها و ظرفیت­های مناسبی را برای ایفای نقش در اجرای تعهدات ناشی از مسئولیت حمایت، دارا هستند.
 
 
نتیجه پایانی