برآورد پارامترهای رگرسیونی، بورس اوراق بهادار

دسامبر 9, 2019 By vZbR33JZrQ

خلاصه یافته‌ها

هدف از این تحقیق تعیین رابطه بین قیمت سهام به‌عنوان متغیر وابسته و سنجه‌های سه‌گانه مرتبط با متغیرهای حسابداری به‌عنوان متغیرهای مستقل بوده است. سود هر سهم ، سود تقسیمی هر سهم ، ارزش دفتری هر سهم، اندازه شرکت و اهرم مالی به‌عنوان متغیرهای مستقل منظور شده است. در این تحقیق جامعه آماری عبارت از شرکت‌های منتخب بورسی با دوره مالی منتهی به ۲۹ اسفند، عدم تعلق به شرکت‌های واسطه‌ای و سرمایه‌گذاری، فعال در دوره بررسی با اطلاعات در دسترس تعریف‌شده و بر مبنای جدول مورگان حجم نمونه تصادفی تعیین و به روش تصادفی ساده از آن ۹۴ شرکت انتخاب شده است.
داده‌های تاریخی مربوط به نمونه تصادفی از نرم‌افزارهای بورسی و در صورت لزوم با مراجعه به‌صورت های مالی مربوطه گردآوری‌شده است. محدوده زمانی بررسی داده‌های عملکردی سال‌های مالی ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ به‌عنوان یک دوره ۵ ساله تعریف‌شده است. توصیف داده‌ها یا متغیرهای تحقیق نشان داد که:
۱) قیمت سهام در شرکت‌های نمونه به‌طور نسبی اقلاً ۱۵۰و حداکثر ۴۵۸۹۲بوده است. متوسط قیمت سهام۱۱/۴۸۲۰ با انحراف معیار ۴۸/ ۵۲۱ بوده است.
۲) سود هر سهم در شرکت‌های نمونه به‌طور نسبی اقلاً ۲۹/۳۸۱ و حداکثر برابر ۶۴/۷۵۲۲ بوده است. مقدار متوسط آن ۸۱/۸۱۹ با انحراف معیار ۸۵/۱۰۹بوده است.
۳) سود تقسیمی هر سهم که عبارت است از کل سود پرداختی به تعداد سهام در بین شرکت‌های نمونه به مرتبه اقلاً ۴۰/۱۰۱ و حداکثر برابر ۴۷/۵۱۶۴ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۳۰/۴۴۵ با انحراف معیار ۸۴/۶۲ مرتبه بوده است.
۴) ارزش دفتری هر سهم به‌طور نسبی در بین شرکت‌های نمونه اقلاً ۹۰/۴۷و حداکثر برابر ۰۴/۱۸۳۱۴ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۴۳/۲۳۵۵با انحراف معیار ۷۳/۲۵ بوده است.
۵) اندازه شرکت که برابر است با لگاریتم طبیعی کل فروش شرکت، در شرکت‌های نمونه اقلاً ۱۰/۹و حداکثر برابر ۴۹/۱۸ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۱۷/۱۳ با انحراف معیار ۸۵/۱ بوده است.
۶) اهرم مالی در شرکت‌های نمونه به‌طور نسبی اقلاً ۱۰/۰و حداکثر برابر ۹۱/۰بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۶۱۸/۰ با انحراف معیار ۲۳۲/۰ بوده است.
بر مبنای محاسبات انجام شده در ارزیابی استقلال خطی متغیرهای مستقل طبق جدول۴-۱۰ ملاحظه می‌شود که کلیه ضرایب همبستگی محاسبه شده به ازای سنجه‌های متغیرهای حسابداری یا متغیرهای مستقل سه‌گانه اصلی و نیز اندازه شرکت و اهرم مالی،به‌عنوان سایر متغیرهای مستقل ،به سمت یک میل کرده و در فاصله بین ۰۹۶/۰- تا ۸۲۶/۰قرارگرفته‌اند. لذا نمی‌توان همبستگی‌های به‌دست‌آمده را قابل‌اغماض فرض کرده و فرض استقلال خطی متغیرهای مستقل را از یکدیگر پذیرفت.
بر مبنای نتایج مربوط به برآورد پارامترهای رگرسیونی به شرحی که در جدول ۴-۱۴ خلاصه شده است، می‌توان نوع ارتباط بین هریک از متغیرهای مستقل را با متغیر وابسته قیمت سهام تفسیر کرد. به‌عنوان یک قاعده کلی در مواردی که ضریب برآوردی یا شیب متغیر مستقل مثبت بوده بین متغیر مستقل مربوطه و متغیر وابسته رابطه مستقیم، و در حالتی که شیب برآوردی منفی و کوچک‌تر از صفر برآورد شده است حاکی از وجود رابطه معکوس بین متغیرهای مستقل و تابعی بوده است. با توجه به این قاعده کلی و علامت‌های ضرایب یا شیب‌های برآوردی، نوع ارتباط بین متغیرها به‌صورت زیر تعیین‌شده است:

     

  • ضریب متغیر سود هر سهم برابر ۵۲۹/۰ محاسبه شده است. با توجه به اینکه علامت این ضریب مثبت بوده است می‌توان نتیجه گرفت که بین میزان سود هر سهم در شرکت‌های نمونه تصادفی و میزان قیمت سهام رابطه مستقیمی وجود داشته است. سطح معنی‌دار متناظر با آماره تی استیودنت می‌باشد برابر با ۰۰۰/۰و کمتر از یک درصد بوده لذا در سطح ۹۹ درصد اطمینان فرض H1 مبنی بر وجود رابطه خطی بین میزان سود هر سهم و قیمت سهام پذیرفته شده است.
  • ضریب متغیر سود نقدی هر سهم برابر ۰۹۵/۰ محاسبه شده است. با توجه به اینکه علامت این ضریب مثبت بوده است می‌توان نتیجه گرفت که بین سود نقدی هر سهم در شرکت‌های نمونه تصادفی و میزان قیمت سهام رابطه مستقیمی وجود داشته است. سطح معنادار متناظر برابر با ۰۰۰/۰ بوده لذا در سطح ۹۹ درصد اطمینان رابطه خطی بین سود نقدی هر سهم و قیمت سهام پذیرفته ‌شده است.
  • ضریب متغیر ارزش دفتری هر سهم برابر ۰۱/۲محاسبه شده است. با توجه به اینکه علامت این ضریب مثبت بوده است می‌توان نتیجه گرفت که بین ارزش دفتری هر سهم در شرکت‌های نمونه تصادفی و میزان قیمت سهام رابطه مستقیمی وجود داشته است. سطح معنی‌دار متناظر برابر با ۰۰۰/۰ لذا در سطح ۹۹ درصد اطمینان فرض وجود رابطه خطی بین ارزش دفتری هر سهم و قیمت سهام پذیرفته‌شده است.
  • ضریب متغیر اندازه شرکت برابر ۰۴۵/۰ محاسبه شده است. با توجه به اینکه علامت این ضریب مثبت بوده است می‌توان نتیجه گرفت که بین اندازه شرکت در شرکت‌های نمونه تصادفی و میزان قیمت سهام رابطه مستقیمی وجود داشته است. سطح معنی‌دار متناظر برابر با ۰.۰۰۰۳ بوده لذا در سطح ۹۹ درصد اطمینان فرض رابطه خطی بین اندازه شرکت و قیمت سهام پذیرفته‌شده است.
  • ضریب متغیر اهرم مالی برابر ۱۳۳/۰- محاسبه شده است. با توجه به اینکه علامت این ضریب منفی بوده است می‌توان نتیجه گرفت که بین اهرم مالی در شرکت‌های نمونه تصادفی و میزان قیمت سهام رابطه معکوسی وجود داشته است. سطح معنی‌دار متناظر برابر با ۰.۱۶۵ بوده لذا فرض H0 مبنی بر فقدان رابطه خطی بین اهرم مالی با میزان قیمت سهام در جامعه آماری یا شرکت‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران تأییدشده است. به عبارتی در سطح ۹۵ درصد اطمینان فرض رابطه خطی بین اهرم مالی و قیمت سهام رد شده است.

بنا بر تحقیقات برادران حسن‌زاده و همکاران(۱۳۸۹) تغییرات در ارزش دفتری هر سهم و تغییرات در سود هر سهم با تغییرات در قیمت سهام رابطه معنی‌داری دارند و همبستگی تغییرات در ارزش دفتری هر سهم بیش از تغییرات در سود هر سهم است.که مشابه با نتایج حاصل از این پژوهش می‌باشد.
تحقیقات ابراهیمی و سعیدی (۱۳۸۹)  هم  از پاره‌ای جهات نتایجی مشابه نتایج  این پژوهش داشته است  آنان در تحقیقی به ارزیابی رابطه بین متغیرهای حسابداری، ویژگی‌های شرکت و قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. و بدین نتیجه رسیدند که متغیرهای حسابداری موردبررسی شامل ارزش دفتری هر سهم، بازده دارایی‌ها، گردش دارایی‌ها، جریان نقد عملیاتی هر سهم و سود هر سهم بود. ویژگی‌های شرکت‌های موردبررسی شامل قیمت سهام دوره قبل، اندازه شرکت و مدت فعالیت شرکت بود.
 

 نتیجه‌گیری

در این پژوهش، در راستای ارزیابی رابطه بین متغیرهای حسابداری و قیمت سهام،۹۴شرکت در بین شرکت‌های فعال در بورس اوراق بهادار تهران انتخاب و داده‌های مالی آن‌ها ، جمع‌آوری شده است.