پایان نامه رفتار بزهکارانه، در فقه اسلامی

نوامبر 14, 2019 By vZbR33JZrQ

 
 
 
 
 
بخش دوّم
«چالشهای فراروی پیشگیری با نگاهی به تحلیل داده‌های آماری»
 
 
 
 
 
 
 
فصل نخست: تحلیل داده‌های آماری
درآمد
اصولاً علم جرم‌شناسی در شناخت چگونگی تکوین جرم، از مفاهیمی استفاده می‌کند، که هر چند ممکن است در ظاهر مترادف باشند؛ ولی هر یک کاربرد خاصّ خود را داشته و با دیگری متفاوت است. بعضی از این مفاهیم، عبارتند از: علّت، شرط، عامل و انگیزه.
علّت از نگاه فلسفی، امری است که امر دیگری بر آن متوقّف باشد و از وجود آن وجود امر دیگری و از عدم آن، عدم آن اَمر، لازم آید و معلول در اثر عدم علّت، ممتنع می‌شود.[۷۰]به عبارتی؛ وابستگی بین دو امر را، وجود رابطه ی علّیت بین آن دو امر گویند. به امری که امر دیگر از آن، ایجاد می‌شود علّت و امر ایجاد شده، معلول نامیده می‌شود.
در جرم‌شناسی، علّت آن چیزی است که مستقیماً موجب بروز جرم می‌گردد. مجموعه یا ترکیب چندین عامل مؤثر در جرم، یک علّت جرم را به وجود می‌آورند.[۷۱]
در گزارش سازمان ملل متّحد، علّت «شرط لازمی است که بدون آن، رفتار بزهکارانه به وجود نخواهد آمد.» این تعریف، علّت و شرط را از هم تفکیک نکرده و آن دو را با هم آمیخته است؛ زیرا علّت عاملی است که با آثار خود، موجب ظهور یک قدرت نو با موضوع جدید می‌شود. یک علّت قبل از معلول به وجود می‌آید و به نحو لایتغیّری به وسیله‌ی آن، تعقیب می‌شود.[۷۲]
در جرم‌شناسی، آنچه در خصوص به کار بردن مفهوم علّت، از اهمیّت فراوانی برخوردار است، این است که احتیاط لازم به عمل آمده و پس از اطمینان کامل و دقّت نظر وافی، مسأله یا امری را به عنوان علّت، قلمداد و درباره ی آن، اعلام نظر نمائیم.
در فقه اسلامی، شرط دارای معنای مشخّصی بوده و به صراحت از علّت، قابل تمیز می‌باشد. در جرم‌شناسی، شرط امری است که در ایجاد شیئ دیگری تأثیر داشته است؛ به طوری که از وجودش، وجود آن شیء لازم نیاید، ولی از عدمش عدم آن، لازم آید. (شرط اصطلاح فلسفی نیز، همین معنی را دارد.)
آقای پیناتل، مفهوم شرط را در جرم‌شناسی این‌گونه بیان نموده است: «… شرط زمینه‌های لازم برای بروز و ظهور آثار ایجاد شده به واسطه ی علّت جرم‌زا را مهیّا می‌سازد. شرایط می‌توانند موجب روشن شدن آثار عوامل، هم باشند؛ به عبارت دیگر؛ وقوع جرم از سوی فردی که تحت‌تأثیر علّت قرار داشته، نیاز به شرایط مساعدی دارد.»[۷۳]