سازمان کنفرانس اسلامی، شبیه سازی انسان

نوامبر 14, 2019 By vZbR33JZrQ
  • کمیته ششم (کمیته حقوقی) سازمان ملل : بررسی بر روی جوانب شبیه سازی انسان را شروع کرد. تمامی اعضای سازمان ملل نمایندگانی در این کمیته دارند.

کاستاریکا قطعنامه‌ای پیشنهاد داده است که بر اساس آن تمامی اشکال شبیه سازی انسان ممنوع شده. ایالات متحده آمریکا به شدت از این قطعنامه پیشنهادی حمایت کرد ولی بعضی از کشورها مانند انگلستان، آلمان، فرانسه، روسیه ژاپن، چین و بیست کشور دیگر از طرحی که بلژیک ارائه کرده بود مبنی بر ممنوعیت شبیه سازی انسان ولی پژوهش‌های شبیه سازی به قصد درمان را آزاد دانسته بود حمایت کردند. بر اساس گزارش روزنامه BBC در تاریخ ۲۰۰۳/۱۱/۱۲ کمیته حقوقی سازمان ملل رأی گیری در خصوص این قطعنامه را نباید پیشنهاد ایران به نمایندگی از کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی برای دو سال به تأخیر انداخت این تأخیر با رأی گیری به تصویب رسید.

  • کنوانسیون حقوق بشر در زیست اخلاقی شماره ۷۱، در آوریل ۲۰۰۱ میلادی در کمیسیون حقوق بین الملل کنوانسیون شماره ۷۱ به تصویب رسید.

۱-۴- مقایسه شبیه سازی با اهدای جنین و لقاح مصنوعی
در ایران قانون راجع به شبیه سازی وجود ندارد. با این وجود بسیاری از دانشمندان علوم دینی در ایران نسبت به موضوع اظهار نظر کرده‌اند که در مباحث بعدی این نظرات بیان می‌شود.
۱-۴-۱- اهدای جنین
قانون نحوه اهدای جنین به زوچین نابارور در تاریخ ۸/۵/۸۲ به تصویب رسید.
«قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور مصوب هشتاد و دو ایران اولین گام جهت حل مشکل کسانی است که توان باروری طبیعی را نداشته و راه حل فرزند دار شدن را پرورش جنین حاصله از تلقیح خارج رحم زوج‌های قانونی و شرعی در رحم خود می‌دانند در عین حال قانون مذکور نتوانسته است ابعاد و آثار رویداد حقوقی مذکور را تبیین نماید و به ابهامات افزوده است.»(صادقی مقدم، مقاله منتشر شده تحت عنوان «مبانی فقهی و بایسته‌های قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور» ص۲)
به موجب ماده ۱ این قانون: به موجب این قانون کلیه مراکز تخصصی درمان ناباروری ذی صلاح مجاز خواهند بود. با رعایت ضوابط شرعی و شرایط مندرج در قانون فوق الذکر نسبت به انتقال جنین‌های حاصله از تلقیح خارج از رحم زوجهای قانونی و شرعی پس از موافقت کتبی زوجین صاحب جنین به رحم زنانی که پس از ازدواج و انجام اقدامات پزشکی ناباروری آنها به اثبات برسد اقدام کنند. ذکر چند مطلب در خصوص این قانون ضروری است:
الف : اهدای جنین بر خلاف شبیه سازی (که از سلول غیر جنسی و قرار دادن آن درون تخمک بدون هسته زن و انتقال آن به رحم زن برای باروری استفاده می‌شود)، اسپرم و واول زوجین شرها که در خارج رحم تلقیح یافته را به رحم زنانی که ناباروری او و همسرش یا هر دو به اثبات رسیده است، انتقال می‌دهند یعنی در واقع جنین متعلق به افراد دیگر است، تنها این جنین در رحم زوجه رشد می‌کند، در صورتی که در شبیه سازی ممکن است فرد ثالثی غیر از زوجین دخالت نداشته باشد.
در مکانیزم به کار رفته در اهدای جنین، زوجینی که نابارور هستند با استفاده از این روش قصد دارند بچه دار شوند، کمترین نقش را در تشکیل جنین دارند.
«منشأ نسب، تکوین انسان از ترکیب نطفه مرد و زن است رابطه اعتباری بین صاحب نطفه و کودک متولد شده در لغت و عرف، نسب نام گرفته است»(پیشین، ص ۲۳) لذا اساس مقررات قانونی و موازین شرهای نسب این بچه‌ها به صاحبان اسپرم و تخمک (اوول) می‌رسد و از همدیگر ارث می‌برند.[۱۶]
صرفاً جنین در رحم زنی که نمی‌تواند بچه دار شود رشد و نمو می‌کند. همین زوجینی که به هر دلیل توان بچه دار شدن ندارند ممکن است با استفاده از روش شبیه سازی بدون اینکه از اوول یا اسپرم شخص دیگری استفاده کنند بتوانند بچه دار شوند. ارتباط و وابستگی طفل شبیه سازی شده با زوجین به مراتب بیشتر از فرزندی است که از طریق اهدای جنین بوجود آید.
ب ) با توجه به اینکه فرزند متولد شده منسوب به والدین حقیقی خود می‌شود «طفل متولد از این طریق با صاحب رحم و شوهر هیچ گونه رابطه نسبی ندارد بلکه رحم زن گیرنده محیطی مساعد برای پرورش جنین است و شواهد این زن هیچ نقشی در ایجاد جنین نداشته»(صادقی مقدم، پیشین، ص ۲۳.) به نظر می‌رسد مقنن با تصویب قانون اهدای جنین قصد داشته ضمن رفع مشکل زوجین نابارور، موازین شرهای در خصوص جلوگیری از اختلاط نسب را مصون از تعرض نگاه دارد.
ج – تفاوت دیگری که دو روش اهدای جنین و شبیه سازی وجود دارد در خصوص بوجود آمدن جنین از اسپرم و اوول (سلولهای جنسی) است. فقها اعتقاد دارند. بچه در صورتی مشروع است که از تلقیح اسپرم مرد با اوول زن (همسرش) بوجود آمده باشد و در قانون فوق سعی شده است مغایرتی با این عقیده وجود نداشته باشد.
در پاسخ این عقیده می‌توان گفت، درست است که در قرآن کریم اشاره شده فرزند از نطفه بوجود می‌آید «انا خلقنا الانسان من نطفه امشاج نبتلیه سمیعا بصیرا»[۱۷] (همانا انسان را از آب نطفه مختلط خلق کردیم و دارای قوای چشم و گوش قرار دادیم) یا آیه دیگر «الم نخلقکم من ماء مهین»[۱۸] (آیا ما شما را از آب نطفه بی قدر نیافریدیم)
به عنوان نمونه حضرت عیسی بدون داشتن پدر از مریم متولد شد، حضرت آدم از گل و زکریا در نود و اندی سالگی و همسرش در عقیمی صاحب فرزند شد شاید ذکر این جمله که بوجود آمدن انسان از طریق نطفه است به این دلیل بوده که این روش متعارف و معمول تولید مثل است.