پایان نامه با موضوع مقیاس رضایت از زندگی، تحلیل عاملی اکتشافی

دسامبر 9, 2019 By vZbR33JZrQ

 

پرسشنامه پنج عاملی TIPI

گاسلینگ و همکاران(۲۰۰۳) بعد از بررسی پرسشنامه پنج سوالی شخصیت(FIPI)،  با حفظ اختصار و کاهش محدودیت­های مقیاس اخیر، پرسشنامه ده سوالی شخصیت(TIPI) را ایجاد کردند و به طریق مختلفی قابلیت TIPI در سنجش پنج عامل شخصیت روی نمونه­ای ۱۸۱۳ نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشگاه تکزاس با تعداد ۱۱۷۳ زن(۶۵ درصد) و ۶۳۳  مرد(۳۵ درصد) ارزیابی کردند. ابتدا به منظور بررسی همبستگی همگرایی TIPI، ابعاد این مقیاس را با عامل­های مقیاس­های BFI و
NEO-PI-R مقایسه کردند. قوی­ترین همبستگی ها مربوط به ابعاد­های مشابه مقیاسها بودند. بر این اساس بین مقیاس های TIPI و BFI (برون­گرایی ۸۰/۰، موافقت ۷۰/۰، مسئولیت­ پذیری ۷۵/۰، پایداری هیجانی ۸۱/۰ و پذیرندگی ۶۵/۰) همبستگی قوی گزارش شده است. همچنین بین مقیاس های TIPI و NEO-PI-R (برون­گرایی ۶۵/۰، موافقت ۵۹/۰، مسئولیت­ پذیری ۶۸/۰، پایداری هیجانی/ روان آزرده­گرایی ۶۶/۰- و پذیرندگی ۵۶/۰) نیز همبستگی قوی گزارش شده است. درگام بعدی پایایی TIPI  مورد بررسی قرارگرفته است که آلفا کرنباخ  مقیاس های برون­گرایی، موافقت، مسئولیت پذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی به ترتیب ۶۸/۰، ۴۰/۰، ۵۰/۰، ۷۳/۰، و ۴۵/ ۰ بود. علاوه بر این ضرایب همبستگی بازآزمایی عامل­ها به ترتیب بالا ۷۷/۰، ۷۱/۰، ۷۶/۰، ۷۰/۰، و ۶۲/ ۰ بدست آمده است که در فاصله زمانی شش هفته همبستگی بازآزمایی  قابل توجهی برای TIPI می باشد. و در آخرین مرحله به منظور بررسی شباهت الگوی همبستگی بیرونی مقیاس­ها TIPI و BFI، ارتباط این دو مقیاس را با طیفی از ابزارها چون BDI ، مقیاس های تک­آیتمی ارزش های سیاسی، جذابیت فیزیکی، ثروت و  توانایی ورزشی و هوش ارزیابی کردند. نتایج گزارش شده نشان می­دهد که TIPI  الگوی همبستگی مشابهی را با BFI دارد.
در پژوهش دیگری ماک و همکاران(۲۰۰۷) فرم خود­گزارشی و فرم ارزیابی همسر همسالان TIPI را در یک نمونه­ی دانشجویی آلمانی انجام دادند که در مجموع ۱۸۰ خود گزارشی(۹۳ مرد و ۸۷ زن) و ۳۵۹ گزارش همسر و همسالان (۲۰۰ زن و ۱۵۱ مرد) جمع آوری کردند. در بررسی پایایی فرم خودگزارشی همسانی درونی مقیاس­های برون­گرایی، موافقت، مسئولیت پذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی به ترتیب ۵۷/۰، ۴۲/۰، ۶۶/۰، ۶۷/۰، و ۵۴/ ۰ گزارش شده که با پژوهش اولیه  تفاوت زیادی نشان نمی دهد. این نتایج در  فرم همسر و همسالان نیز تکرار شده است. در بررسی اعتبار همگرا ارتباط مثبتی بین مقیاس های TIPI و  NEO-PI-R گزارش شده است. بیشترین همبستگی­های بین مقیاس­های مشابه به دست آمده است. به این صورت که همبستگی ابعاد برون­گرایی، موافقت، مسئولیت­ پذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی TIPI با ابعاد مشابه­شان در  NEO-PI-R بترتیب ۶۹/۰، ۵۱/۰، ۶۸/۰، ۷۶/۰ و ۴۱/۰ گزارش شده است. علاوه بر این، همبستگی همگرایی ابعاد TIPI با جنبه­های خاص مقیاس NEO-PI-R نیز بررسی شد که نتایج بیانگر ارتباط همگرایی قوی بین مقیاس­های TIPI و برخی جنبه های NEO-PI-R می باشد. بطور کلی با توجه این نتایج، مقیاس ها TIPI، جنبه های خاص پایداری هیجانی، برون­گرایی و مسئولیت­ پذیری را بهتر از پذیرندگی و موافقت نشان می دهد. همچنین بررسی اعتبار سازه با بهره گرفتن از تحلیل عاملی تأییدی نشان می دهد TIPI از پنج عامل نهفته تشکیل شده که ریشه خطای میانگین مجذورات تقریبRMSEA)[69] ) و شاخص خوبی برازش[۷۰] (GFI)به ترتیب ۰۶/۰ و ۹۵/۰ می باشد. قابل ذکر است این نتایج(اعتبار همگرا و اعتبار سازه) در فرم ارزیابی همسر و همسالان نیز تکرار شده است.


در پژوهشی که هافمنز و همکاران(۲۰۰۸) به منظور بررسی قابلیت TIPI، این پرسشنامه را روی نمونه­ای ۲۹۰ نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشگاه لوون هلند با میانگین سنی (۵/۱۸) و انحراف معیار (۹/۰) که ۷۹ درصد شرکت کنندگان شامل جنس مونث می­شود، انجام دادند. بررسی روایی سازه با بهره گرفتن از تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد الگوی عاملی مطابق با ساختار فرض شده، دارای پنج عامل می باشد. در بررسی اعتبار همگرا ارتباط مثبتی بین مقیاس های TIPI و  NEO-PI-R گزارش شده است و بیشترین همبستگی­های بین مقیاس­های مشابه به دست آمده است. به این صورت که همبستگی عامل­های برون­گرایی، موافقت، مسئولیت­ پذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی TIPI با ابعاد مشابه­شان در NEO-PI-R بترتیب ۷۲/۰، ۴۹/۰، ۶۷/۰، ۶۴/۰ و ۴۸/۰ گزارش شده است. علاوه بر این، همبستگی همگرایی ابعاد TIPI با جنبه­های خاص مقیاس NEO-PI-R نیز بررسی شد بطور کلی با توجه این نتایج، مقیاس­ها TIPI با جنبه­های خاص عامل­های روان آزرده­گرایی و بیرون­گرایی NEO-PI-R  همبستگی بالایی نشان داده است. همچنین دو عامل موافقت و مسئولیت­ پذیری همبستگی  متوسط و عامل پذیرندگی همبستگی ضعیفی را بدست آورده­اند. در بررسی اعتبار همگرا و واگرا ارتباط  مثبت بین عامل­ها برون­گرایی، پایداری هیجانی و پذیرندگی با عزت نفس و همچنین رابطه مستقیم عامل­های برون­گرایی، مسئولیت ­پذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی با مقیاس عاطفه مثبت دلیل بر اعتبار همگرایی مقیاس خشم است از سوی دیگر رابطه معکوس عامل­های مسئولیت­­پذیری، پایداری هیجانی و موافقت و همچنین ارتباط منفی بین عامل­های برون­گرایی، پایداری هیجانی و موافقت با مقیاس عاطفه منفی نشان داد که پرسشنامه TIPI  از اعتبار واگرای لازم برخوردار است.
ارهارات و همکاران(۲۰۰۹) در پژوهشی که هدف اصلی­شان بررسی متغیر­های پنهان TIPI بود، این پرسشنامه را در نمونه شامل ۹۰۲ نفر از دنشجویان کارشناسی دانشگاه آمریکا اجرا کردند. بررسی اعتبار سازه با بهره گرفتن از تحلیل عاملی تأییدی نشان داد TIPI با جدا کردن پنج عامل، همسان با الگوی عاملی فرض شده، و با توجه به شاخص­های گزارش شده، در جمعیت مورد نظر از برازش قابل قبولی برخودار است(۰۸/۰= RMSEA ۰۵/۰= SRMR). در بررسی همبستگی همگرایی بین ابعاد همسان مقیاس­های TIPI  و IPIP- FFM  نتایج بیانگر همبستگی قابل توجهی بین ابعاد همسان دو مقیاس می­باشد: ۸۲/۰ برای برون­گرایی، ۵۱/۰ موافقت، ۶۹/۰ مسئولیت­ پذیری، ۷۵/۰ پایداری هیجانی، ۴۸/۰ پذیرندگی.  اعتبار همگرا و واگرا TIPI  توسط چهار پرسشنامه­ی منبع کنترل راتر(۱۹۶۶)، مقیاس خود بازنگری(اشنایدر[۷۱]، ۱۹۸۷)، رضایت از زندگی(پاوت[۷۲]، ۱۹۹۳) و اضطراب اشپیلبرگر(۱۹۷۹) مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج گزارش شده ارتباط  مثبت بین عامل­ها TIPI  با  خرده مقیاس درونی منبع کنترل ، مقیاس خود بازنگری، رضایت از زندگی دلیل بر اعتبار همگرایی پرسشنامه TIPI است از سوی دیگر رابطه معکوس عامل­ها TIPI  با  خرده مقیاس کنترل بیرونی منبع کنترل  و اضطراب اشپیلبرگر نشان داد که پرسشنامه TIPI  از اعتبار واگرای لازم برخوردار است. قابل ذکر است که دو مقیاس TIPI  و IPIP- FFM  الگوی همبستگی مشابهی با این مقیاس­ها بدست آوردند.
 
پژوهش دیگر در آمریکا توسط جانسون و همکاران(۲۰۱۱) بر روی ۳۶۰ نفر دانشجوی کارشناسی با هدف بررسی اعتبار همگرا و واگرای TIPI ، براساس رابطه این پرسشنامه با سازه­های عزت­نفس و اجتماعی­جنسی[۷۳]، انجام شد. طبق نتایج گزارش شده ارتباط مثبتی بین عامل برون­گرایی و پذیرندگی با اجتماعی­جنسی و همچنین رابطه مستقیمی بین برون­گرایی و عزت نفس بدست آمد. از سوی دیگر رابطه معکوسی بین موافقت با اجتماعی­جنسی و همچنین بین روان­آزرده­گرایی با عزت نفس نشان داد که پرسشنامه TIPI  از اعتبار مناسبی برخوردار است.  

ریمرو و همکاران(۲۰۱۳) در پژوهشی با حجم نمونه­ی ۱۱۷۸( ۴۴۲ نفر مرد و  ۷۳۶ نفر زن)، شامل مردم عمومی و دانشجویان دانشگاه کشور اسپانیا با میانگین سنی ۶۱/۳۵ ، قابلیت پرسشنامه TIPI در سنجش پنج عامل شخصیت با روش­های مختلف مورد بررسی قرار دادند. در بررسی پایایی پرسشنامه TIPI از دو الگوی همسانی درونی و ضریب بازآزمایی استفاده کردند. همسانی درونی عامل­های برون­گرایی، موافقت، مسئولیت پذیری، پایداری هیجانی ، پذیرندگی و کل بترتیب ۶۱/۰، ۴۴/۰، ۵۱/۰، ۵۹/۰، ۴۶/۰ و ۵۰/۰ گزارش شده است. همچنین ضرایب بازآزمایی با فاصله زمانی ۶ هفته برای عامل­های برون­گرایی، موافقت، مسئولیت پذیری، پایداری هیجانی ، پذیرندگی و کل بترتیب ۷۹/۰، ۵۲/۰، ۶۹/۰، ۸۳/۰، ۷۸/۰ و ۷۲ گزارش شده است. با توجه به این نتایج همسانی درونی پایین­تر از سایر مطالعات است در مقابل نتایج ضرائب آزمون-بازآزمون با ارزش متوسط ۷۲/۰ همانند مطالعه گاسلینگ و همکاران (۲۰۰۳) نشان داده است. بررسی روایی سازه با بهره گرفتن از تحلیل عاملی انجام شد. انجام تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده چرخش واریماکس پنج عامل را نشان که به طور مشترک ۷۲/۶۹ درصد از کل واریانس را به خود اختصاص دادند. آیتم های براساس ساختار اصلی گروه بندی شده ­اند به استثنا یکی از آیتم­های موافقت، که بیشتر بار عاملی مسئولیت­پدیری را داشت. در بررسی همگرایی ابعاد  TIPI و NEO-PI-R نتایج گزارش شده نشان می دهد که همه مقیاس های TIPI همبستگی بالایی با ابعاد مشابه­شان در NEO-PI-R بدست آوردند. بالاترین و پایین­ترین همگرایی به ترتیب برای  و برون­گرایی(۶۴/۰) و موافقت(۳۶/۰) به دست آمده است و عامل های مسئولیت­ پذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی بترتیب همبستگی ۶۴/۰، ۶۱/۰- و ۵۰/ ۰ نشان دادند. اعتبار همگرا و واگرا  TIPI  با سایر سازه­های روانشناختی توسط چهار پرسشنامه­ی مقیاس عاطفه منفی و عاطفه مثبت، مقیاس رضایت از زندگی[۷۴](دینر[۷۵] و همکاران، ۲۰۰) و مقیاس ریسک­پذیری[۷۶](بلایز و وبر[۷۷]، ۲۰۰۶)  مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج گزارش شده ارتباط  مثبت بین عامل­ها TIPI  با مقیاس ها عاطفه مثبت، رضایت از زندگی و ریسک­پذیری(به استثنای موافقت و مسئولیت پدیری) دلیل بر اعتبار همگرایی پرسشنامه TIPI است از سوی دیگر رابطه معکوس عامل­ها TIPI  با  مقیاس عاطفه منفی نشان داد که پرسشنامه TIPI  از اعتبار واگرای لازم برخوردار است.
 
 
 

فرایند روش شناختی پژوهش