منابع پایان نامه ارشد با موضوع کنوانسیون حقوق کودک، دیوان عالی کشور

نوامبر 14, 2019 By vZbR33JZrQ

در این حالت نیز در صورتی که مادر متولد خاک ایران باشد و طفل شبیه سازی شده هم در ایران متولد شود به استناد بند ۴ ماده ۹۷۶ ق.م ایران تبعه ایران محسوب می‌شود و تابعیت او از روش خاک و از نوع اصلی یا مبدأ خواهد بود. در این وضعیت تابعیت مادر در تعیین تابعیت ایرانی فرزند هیچ دخالتی ندارد و آنچه مهم است محل تولد مادر و فرزند است که باید در ایران باشد در غیر این صورت او تبعه ایران محسوب نمی‌شود.
۴-۹-۳-۲- با فرض رضاعی بودن قرابت
بر اساس نظر عده دیگری از فقها قرابت طفل شبیه سازی شده با صابت سلول غیر جنسی، قرابت رضاعی تلقی می‌شود. دراین فرض دو حالت برای تعیین تابعیت طفل متصور است که عبارتند از :
حالت اول : طفل شبیه سازی شده در خارج از ایران متولد شود:
همان گونه که گفته شده در صورت تشخیص و برداشت نظر قرابت رضاعی در مورد شخص شبیه سازی شده با کسی که سلول غیر جنسی اش استفاده شده بر طبق ماده ۱۰۴۶ ق.م هم قرابت رضاعی را از حیث حرمت نکاح مانند قرابت نسبی تلقی کرده است. لذا قرابت رضاعی از لحاظ سایر موارد از جمله تابعیت مانند قرابت نسبی نیست و فرزند رضاعی نمی‌تواند به واسطه قرابت تابعیت والدین رضاعی را کسب کند.
بند ۲ ماده ۹۷۶ ق.م صرفا بیان نموده است کسی که پدر ایرانی است ایرانی تلقی می شود. هیچ اشاره‌ای ننموده که منظور قرابت نسبی است یا مشمول قرابت رضاعی می‌شود. به نظر می رسد با توجه به تصریح ماده ۱۰۴۶ ق.م بر این که قرابت رضاعی از حیث حرمت مانند قرابت نسبی است و این حکم بر خلاف اصل می‌باشد. با این وجود با توجه به رأی وحدت رویه شماره ۳/۴/۱۳۷۶-۶۱۷ هیئت عمومی دیوان عالی کشور که طی آن تکالیف مربوط به پدر از جمله اخذ شناسنامه بر عهده پدر عرفی (زانی) می‌باشد با توجه به این واقعیت که شناسنامه برای افرادی که ایرانی می‌باشند صادر می‌شود[۲۵] و با عنایت به اینکه رای وحدت رویه صدور شناسنامه برای طفل ناشی از زنا را مقید به تولد در داخل خاک ایران نکرده است، همچنین در متن فتوای امام خمینی (که بر مبنای آن رای وحدت رویه صادر شد) هم به صورت مطلق ذکر شده است: «… متولد از زنا در نفقه و حضانت حکم سایر اولاد را دارد.» و آن را مقید به تولد در ایران ننموده است. و با توجه ایمکه در این فرض طفل ناشی از شبیه سازی نامشروع تلقی شده ولی ارتباط عرفی پدر و فرزندی او با کسی که از سلول او بوجود آمده است محرز است. لذا طفل در این فرض مانند اطفال ناشی از زنا ایرانی تلقی می‌شود. این تفسیر با بند یک ماده ۷ پیمان نامه حقوق کودک مطابق دارد.
مشکلی که در طفل ناشی از شبیه سازی در این مورد مطرح می‌شود. این است که بر خلاف طفل ناشی از زنا که دارای پدر و مادر عرفی است. در اطفال شبیه سازی شده به واسطه تک والدی بودن ممکن است وی تنها مادر عرفی داشته باشد. در این حالت آیا استثناء به رای وحدت رویه و استدلال فوق می‌توان او را تبعه ایرانی فرض کرد یا خیر؟
با توجه به اینکه فرزندان ناشی از زنا دو والدی هستند و رای وحدت رویه در این خصوص صادر شده است، لذا راجع به موردی که طفل فاقد پدر است اظهار نظر کرده است. با این وجود با عنایت به اینکه بر اساس ماده ۱۱۶۸ ق.م حضانت حق و تکلیف پدر و مادر تلقی شده است و در غیاب پدرنفقه حضانت اولاد به عهده مادر است به نظر می رسد در این حالت اگر مادر عرفی تبعه ایران باشد مکلف به اخذ شناسنامه برای طفل است و آن طفل ایرانی تلقی می‌شود.
حالت دوم طفل شبیه سازی شده در داخل ایران
در صورتی که طفل شبیه سازی شده در داخل ایران متولد شود موضوع با حالت اول متفاوت است. در بند ۳ ماده ۹۷۶ قانون مدنی تصریح شده است:
«کسانیکه در ایران متولد شده و پدر و مادر آنها غیر معلوم باشد» لذا می‌توان استنباط کرد، با توجه به اینکه نسب طفل با کسی که از سلول غیر جنسی او برای شبیه سازی استفاده شد و از طرفی زنی که تخمک و رحم او برای رشد جنین استفاده شده است. رد شده لذا پدر و مادر او غیر معلوم است و با توجه به بند ۱ ماده ۷ پیمان نامه حقوق کودک (دولت جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۲ به موجب ماده واحده ای که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده به کنوانسیون حقوق کودک ملحق گردیده است) که دولتها را مکلف دانسته در صورت امکان کودک دارای تابعیت باشد و با عنایت به بند ۳ ماده ۹۷۶ قانون مدنی او تبعه ایران تلقی می‌شود. همان طور که گفته شد در مورد فرض دوم اطفال شبیه سازی شده در احکام مربوط به تابعیت مانند فرزندان ناشی از زنا هستند.
«… قبول این امر، که طفلی که به صورت نامشروع به دنیا آمده از ابتدا محکوم به بی تابعیتی گردد، با توجه به کوششهای که برای جلوگیری از بی تابعیتی انجام گرفته است صحیح نیست. بنابراین به نظر می‌رسد که با جمع بندهای ۱ و۳ ماده ۹۷۶ ق.م ایران، که از یک طرف کلیه ساکنان ایران را به استثنای اشخاصی که تابعیت خارجی آنها مسلم است را ایرانی می‌داند و از طرف دیگر کسانی را که در ایران متولد شده و پدر و مادر آنان غیر معلوم باشند را ایرانی می‌داند، می‌توان گفت اطفال نامشروع نیز که پدر و مادر، در صورتی که در ایران به دنیا آمده باشند جزء آن دسته از ساکنین ایران هستند که تابعیت خارجی آنها مسلم نیست و بنابراین ایرانی محسوب می‌گردند…»(ارفع نیا، پیشین، ص ۸۱)
صرف نظر از مطالب فوق، که جهت تحصیل تابعیت ناشی از شبیه سازی کافی است، با توجه به ردی وحدت رویه قضایی ۳/۴/۱۳۷۶-۶۱۷ هیئت عمومی دیوان عالی کشور، آنچه در حالت اول توضیح داده شد در صورتی که طفل دارای پدر عرفی باشد، بر اساس آن استدلال (مربوط به اطفال ناشی از زنا) طفل ایرانی محسوب می‌شود.
لذا با توجه به شباهتی که فرزندان ناشی از زنا با اطفال شبیه سازی شده دارند در این حالت. در صورتی که قائل به این نظر باشیم که قرابت اطفال شبیه سازی شده با پدر یا مادر آنها (فردی که از سلول غیر جنسی او شبیه سازی انجام می‌شود) رضاعی بوده و وی در داخل ایران متولد شده باشد با توجه به بند ۱ ماده ۷ پیمان نامه بین المللی حقوق کودک، و بندهای ۱ و ۳ ماده ۹۷۶ ق.م به لحاظ این که والدین او معلوم نیستند، او را تبعه ایران محسوب می‌کنند. این تابعیت از نوع اصلی و به روش خاک تحصیل شده است.