پایان نامه با کلید واژگان ارزشیابی توصیفی، اضطراب امتحان، یشرفت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی

دسامبر 24, 2018 0 By mitra2--javid

مدیران آموزشی براین باور بودند که با مشاهده شاگردان در کلاس درس میتوان معلوم کرد که یادگیری آنان در حال پیشرفت است و یا مشغول وقت تلف کردن هستند (سلطانی، 1383، صص 32-31).
مشاوران و معلمان از طریق مشاهده که از مهمترین روشهای غیر تستی شناخت کودکان به شمار می رود، میتوانند خصوصیات شخصیتی، علایق، استعدادها، تنشها، تحریکپذیری و زود رنجی، خستگی و تندخویی کودکان را تشخیص دهند. مشاهده، بررسی ارادی و فعال و دقیق رفتار و حرکات و گفتار کودک است و با دیدن که عملی غیر ارادی است تفاوت دارد. مشاهده بر اساس طرح، نقشه و اهداف از قبل تعیین شده انجام میشود. مشاهده چون به ابزار و وسایل خاصی نیاز ندارد، در همه مواقع قابل استفاده است.
ی. فهرست وارسی (چک لیست یا سیاههی رفتار)
چک لیست (سیاهه رفتار) عبارت است از مجموعهای از نشانهها و شواهد که به یک هدف آموزشی انتظار یا انتظارات مربوط میگردند. آموزشیاران بر اساس مشاهدات معمولی خود در کلاس درسی یا هر فضای دیگر وجود یا عدم وجود شواهد را در رفتار و عملکرد فرد، مشخص مینمایند. آنها میتوانند بر اساس تشخیص خود چک لیستها را برای موارد درسی و اهداف مختلف تهیه و اجرا نمایند (علیزاده، 1388).
البته نظر به اجرای آزمایشی ارزشیابی توصیفی نمونه چک لیستهای قابل اجرا برای دورههای مقدماتی توسط دستاندرکاران طرح تهیه شده است و در اختیار آموزشیاران قرار میگیرد تا با تکمیل آنها نسبت به دریافت اطلاعات مورد نیاز اقدام نماید. ضمن اینکه هر آموزشیار میتواند بنا به مقتضیات کلاس یا ویژگیهای سوادآموزان خود اقدام به طراحی چک لیست های مشابه نماید (معاونت آموزش سازمان نهضت سوادآموزی، 138ص2).
پيشينه پژوهش در ايران
پیامدهای مثبت و سازنده بهکارگیری ارزشیابی توصیفی در فرآیندهای یاددهی- یادگیری غیر قابل انکار است. نتایج تحقیقات مختلف در ایران موید این موضوع است. افزایش اعتماد به نفس،ایجاد نگرش مثبت در اولیا و دانش آموزان با بهکارگیری ارزشیابی مستمر و توصیفی در مقایسه با ارزشیابی کمی و نمره مدار، از جمله آثار مثبت آن است (گروه پژوهش برنامه درسی ، 1386؛ کرد، 1381؛ حقیقی، 1384؛ خوش خلق، 1385؛ مرتضایی نژاد، 1383؛ موسوی، 1383؛کریمی، 1384).
اميري (1385) در بررسي ميزان اثر بخشي طرح ارزشيابي توصيفي در پايه‌هاي اول، دوم وسوم ابتدايي و مقايسه آن با ارزشيابي كمي در استان چهار محال بختياري سال تحصيلي 85- 1384، به این نتیجه رسید كه كيفيت فرآيند ياددهي- يادگيري دانش آموزان طرح ارزشيابي توصيفي درمؤلفه‌هاي ماندگاري ذهني (دوام و پايداري يادگيري)،‌ ميزان انگيزه انجام تكاليف درسي و ميزان دستيابي به اهداف بعد جسماني، بهتر از دانشآموزان ارزشيابي كمي بوده است.
همچنين ميزان بهداشت رواني محيط ياددهي- يادگيري دانشآموزان طرح ارزشيابي توصيفي درمؤلفه‌هاي ميزان علاقه به درس و معلم و ميزان اضطراب دانشآموزان، بهتر از ارزشيابي كمي بوده است. بطوريكه ميزان علاقه به درس و معلم دانشآموزان طرح ارزشيابي توصيفي بيشتر از دانشآموزان ارزشيابي كمي بوده و ميزان اضطراب دانشآموزان طرح ارزشيابي توصيفي كمتر از دانشآموزان ارزشيابي كمي بوده است.
فتح آبادي( 1385 ) در بررسي تأثير ارزشيابي توصيفي- كيفي در تحقق هدف‌هاي شناختي، عاطفي و رواني- حركتي دوره ابتدايي دراستان مركزی، به این نتیجه رسید كه تفاوت‌هاي معنيداري بين گروه‌هاي تحت پوشش طرح ارزشيابي توصيفي و گروههایی که تحت پوشش طرح نیستند، در پيشرفت تحصيلي رياضي،‌علوم تجربي، زبان فارسي و املای فارسي وجود دارد. نمرات دانشآموزان تحت پوشش طرح ارزشيابي توصيفي درمتغيرهاي حوزه شناختي از قبيل دانش رياضي، علوم تجربي، زبان فارسي و املا بالاتر از دانشآموزان پايه سوم ابتدايي مدارس عادي همسان يا معادل با آنهاست . همچنين نتايج مربوط به مقايسه گروه‌ها در حيطه عاطفي نشان داد كه بين گروه‌هاي آزمايش و گواه در متغيرهاي حوزه عاطفي تفاوت معنيداري وجود ندارد. مقايسه گروه‌ها در حيطه رواني – حركتي نشان داد كه تفاوت‌هاي معنيداري بين گروه‌هاي آزمايش و گواه در آزمون درخت و برگ و همچنين آزمون اشياي دور ريختني وجود دارد.
شکراللهی (1385) در پژوهشی با عنوان مقایسه سبکهای ارزشیابی توصیفی و سنتی بر اساس استاندارهای چهارگانه ارزشیابی (اخلاقی، کارآوری، قابلیت اجرا و دقت) از دیدگاه معلمین مدارس ابتدایی شهر تهران چنین استنباط نمود :
ارزشیابی توصیفی نسبت به ارزشیابی سنتی دارای مطابقت بیشتری با استانداردهای ارزشیابی است. همچنین در بین استانداردهای چهارگانه ذکر شده استاندارد کارآوری بیشترین میزان مطابقت را با ارزشیابی توصیفی نشان می دهد. متغیر سابقه در استاندارهای قابلیت اجرا و دقت و متغیر منطقه (مناطق تهران) در استاندارد قابلیت اجرا دارای تفاوت معنیدارای بین سطوح مختلف است.
کلهر (1384) با هدف بررسی میزان تحقق اهداف طرح ارزشیابی توصیفی در انتهای دومین سال اجرای آزمایشی آن در قزوین به نتایج زیر رسید:
– از نظر مجریان طرح اهداف ارزشیابی توصیفی در دومین سال اجرا تحقق یافته است.
– 91% از والدین تحت پوشش با آن موافقند.
– مهمترین محدودیت طرح نیازمندی آن به معلمان کیفی است.
– آموزش ضمن خدمت در نگرش مثبت به طرح تاثیر دارد.
– معلمان مجری طرح توصیفی به رشد شناختی، عاطفی و جسمانی دانشآموزان توجه بیشتری دارند.
رضایی (1385) در رساله دکتری خود به بررسی تاثیر ارزشیابی توصیفی بر ویژگیهای
شناختی، عاطفی و روانی حرکتی دانشآموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران پرداخته است. هدف پژوهش مذکور بررسی وجود یا عدم وجود تفاوت معنیدار بین پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی تحت پوشش طرح در متغیرهای شناختی مانند ریاضی، علوم تجربی و زبان فارسی نسبت به دانشآموزان مدارس عادی در همان پایه بود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که راهبردهای سنجشي مورد استفاده در برنامه ارزشیابی توصیفی، شرایط لازم برای رشد معلومات، تواناییها و مهارتهای شناختی و فراشناختی را فراهم کرده است.
نتایج مطالعه نقش ارزشیابی توصیفی در کاهش اضطراب و ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مدارس پسرانه و دخترانه در سال تحصیلی 85-1384که توسط رزم آرا (1385) انجام گرفت، پیرامون این مطلب بود که آیا ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت تحصیلی و اضطراب امتحان تاثیر می گذارد یا خیر.
در این پژوهش نتایج زیر حاصل شده است:
تفاوت بین نمرات فارسی و ریاضی (پیشرفت تحصیلی) دانشآموزانی که ارزشیابی سنتی دارند و دانشآموزانی که ارزشیابی توصیفی دارند، معنیدار است و نمرات دانشآموزانی که ارزشیابی توصیفی میشوند بالاتر است. دانشآموزانی که ارزشیابی توصیفی میشوند، اضطراب امتحان کمتری نسبت به دانشآموزانی که ارزشیابی سنتی میشوند، نشان میدهند و تفاوت معنی داری بین پیشرفت تحصیلی دختران و پسران وجود ندارد.
عصمت مرتضایینژاد (1384) تحقیقی با عنوان “بررسی نگرش معلمان و والدین در کاربست ارزشیابی توصیفی در پایههای اول و دوم ابتدایی شهر تهران در سال 84-1383 “دریافت که معلمان و والدین اتفاقنظر دارند که ارزشیابی توصیفی (مستمر) در بهبود رفتار و بهبود یادگیری و سلامت روحی و روانی دانشآموزان تأثیر مثبت دارد.
سیدضیاءالدین موسوی(1384) در تحقیقی با عنوان ” نظر سنجی از اولیا و مجریان طرح ارزشیابی توصیفی توصیفی بر اساس اهداف تفصیلی اجرای طرح در سال تحصیلی 84-1383″ دریافت که اولیای دانش آموزان و معلمان مجری طرح در زمینه اثر اجرای طرح در کاهش اضطراب، آرامش روحی، ایجاد علاقه به یادگیری، بهبود یادگیری، بهبود بهداشت روانی دانش آموزان و حذف فرهنگ بیست گرایی نظر مثبت دارند.
علی کریمی (1384) با بررسی تاثیر روش جدید ارزشیابی توصیفی بر اختلالات رفتاری دانش آموزان دوره ابتدایی مدارس شیراز دریافت که اختلالات رفتاری در هر دو مدرسه (دخترانه و پسرانه) تحت پوشش طرح ارزشیابی توصیفی کاهش یافته است.
فرزانه محمدی (1384) با بررسی تاثیر ارزشیابی توصیفی بر عزت نفس دانش آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران دریافت که تفاوت معناداري میان عزتنفس دانشآموزی که با روش توصیفی ارزشیابی شدهاند و دانشآموزانی که با روش سنتی ارزشیابی شدهاند، وجود دارد. همچنین مشارکت و فعالیت در کلاس و تعامل دانشآموزان با یکدیگر و با معلم در کلاس در گروه ارزشیابی توصیفی بیشتر از گروه ارزشیابی سنتی است. اما نظم و انضباط آنها نسبت به گروه ارزشیابی سنتی کمتر بوده است.
سبحاني فرد (1384) درگزارشي با هدف ارزيابي طرح ارزشيابي توصيفي كه نمونه اي 137 نفري شامل نيروهاي ستادي، معلمين، مديران و ناظران ده استان بودند نتيجه ميگيرد كه طرح در دو عامل مفيد بودن و ميزان شايستگي، از مطلوبيت خوبي برخوردار است.
بهرامي گهروئي (1387) در پژوهشي با هدف تعيين ميزان رضايت معلمان و والدين از اجراي طرح ارزشيابي توصيفي در مدارس ابتدايي استان اصفهان به اين نتيجه ميرسد كه در هر 9 مؤلفه طرح ارزشيابي توصيفي يعني پوشهیكار، واقعهنگاري، چكليست، آزمونهاي مداد كاغذي، تكليفهاي درسي، گزارش پيشرفت تحصيلي، بازخورد، خود سنجي و همسال سنجي ميانگين رضايت معلمان و والدين بالاتر از ميانگين بوده است.
شيرمحمدي (1388) در تحقيقي به منظور بررسي تأثير ارزشيابي كيفي توصيفي و ارزشيابي كمي بر كيفيت زندگي در مدرسه، خلاقيت و اضطراب امتحان دانشآموزان پايه سوم دبستان شهر مشهد چنين نتيجه ميگيرد كه نمرات دانشآموزان مشمول ارزشیابی کمی در خرده مقیاسهای سیالی و انعطافپذیری بهطور معنیداری بیشتر از میانگین نمرات دانشآموزان مشمول ارزشیابی توصیفی است. سطح اضطراب امتحان دانشآموزان پایه سوم مشمول ارزشیابی توصیفی به طور معنیداری کمتر از دانشآموزان مشمول ارزشیابی کمی همسطح با آنها بود. یعنی میانگین اضطراب امتحان دانشآموزان مشمول ارزشیابی توصیفی به طور معنی داری کمتر از میانگین اضطراب امتحان دانشآموزان ارزشیابی کمی بوده است.

پيشينه پژوهش در خارج از ايران
یافته های 8 سال مطالعه آیکن در سال 1930 و تحقیق والبرج (1984) به وضوح نمایانگر آن است که ارزشیابی و سنجش بچهها در محیطهای یادگیرنده محور، به همان خوبی یا بهتر از ارزشیابی و سنجش بچهها در کلاسهای سنتی بوده است. در این پژوهش سنجش و ارزشیابی مستمر که بهصورت يادگيرنده محور بوده است، در مقابل س